Foto Arenda Oomen

Sinds twee jaar werkt Ivo Bonajo als coördinerend beleidsmedewerker bij het team Inkoop- en aanbestedingsbeleid van DGOBR. Hij heeft zich gespecialiseerd in het beleid rond duurzaamheid.

“Duurzaamheid is de rode draad in mijn werk, ook in mijn vorige banen. Leuk om er dagelijks mee bezig te zijn. Ik ben gedreven door het onderwerp. Dat heb ik echt nodig om het naar mijn zin te hebben.”

Rijksmarktplaats

Half december sloten 195 landen en de Europese Unie tijdens de klimaattop in Parijs een akkoord waarin werd afgesproken de opwarming van de aarde te beperken tot tussen de 2 en 1,5 graden Celsius. Bonajo: “De wereld heeft gezegd: 'Wij gaan het probleem aanpakken'. Ik vind dat enorm positief. Met het bevorderen van een duurzame bedrijfsvoering bij de Rijksoverheid draagt BZK daaraan bij. In absolute getallen is die bijdrage natuurlijk klein.

Mensen kijken vaak kritisch naar de overheid. Daarbij wordt geredeneerd dat wanneer de overheid het beleid dat zij voorstaat niet zelf in de praktijk brengt, het blijkbaar toch niet zo belangrijk is. Of te moeilijk. Daarom is het belangrijk dat de Rijksoverheid het goede voorbeeld geeft.

Een van de voorbeelden van duurzaam gedrag is Rijksmarktplaats. Een verzameling kantoormeubels die departementen over hebben om elders binnen het Rijk hergebruikt te worden. En er zijn doelstellingen om energie te besparen. In 2020 willen wij dat ons energieverbruik 25 procent minder is. Behalve door inkopen van energiezuinige producten gebeurt dat onder andere ook door het efficiënter benutten van werkplekken.”

“De overheid moet het goede voorbeeld geven.”

Categoriemanagement

“Inkoop en aanbesteding zijn belangrijke instrumenten om duurzaamheid te bevorderen”, benadrukt hij. “Hier bij de directie Faciliteiten-, Huisvesting- en Inkoopbeleid Rijk doen wij dat onder andere door te zorgen voor een goede interdepartementale afstemming van de kaders waarbinnen wordt aanbesteed en ingekocht.”

Dat gebeurt als volgt. De zaken die rijksbreed worden ingekocht zijn onderverdeeld in 32 categorieën. Die gaan bijvoorbeeld over het inkopen van papier, kantoorapparatuur, ict-hardware, ict-software, schoonmaak, catering of afvalverwerking. Aan iedere categorie is een categoriemanager verbonden die bij uitstek de deskundige is op dat terrein en weet hoe slim kan worden ingekocht. Hij of zij kent de markt en is op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

Bonajo: “In een categorieplan schrijven de categoriemanagers wat moet worden aangekocht en waar daarbij op wordt gelet. Vroeger kocht ieder departement voor zichzelf in. Nu begeleidt één categoriemanager dat voor wat betreft zijn of haar categorie voor de hele rijksdienst. Duurzaamheid speelt daarbij een grote rol, maar duurzaam inkopen moet geen doel op zichzelf worden. Doelstelling moet zijn om een duurzame bedrijfsvoering te realiseren en daar komt meer bij kijken dan alleen duurzaam inkopen. Niet inkopen kan bijvoorbeeld ook duurzaam zijn. En ons kantoor kan op papier een duurzaam gebouw zijn, maar dat is geen garantie voor duurzaam gebruik, beheer en gedrag binnen dat gebouw.”

Ivo Bonajo bij de Rijnstraat
Ivo Bonajo bij de Rijnstraat, foto: Arenda Oomen

Sociale voordelen

Bij Ivo Bonajo kunnen de categoriemanagers terecht voor informatie en de laatste kennis. Hij stelt duurzaamheidscriteria op en maakt rapportages voor de Tweede Kamer. “Regelmatig krijgen we Kamervragen. Bijvoorbeeld bij een onderwerp als hernieuwbare energie. Dan vraagt de Kamer wat wij daar als Rijk aan doen.”

Wat hem betreft kan het Rijk nog veel duurzamer worden. “Het mooiste is als duurzaamheid niet alleen als effect een beter milieu heeft, maar ook economische en sociale voordelen met zich meebrengt. Dan worden grote slagen gemaakt die op veel draagvlak kunnen rekenen. Een goed voorbeeld daarvan is de verwerking van oude bedrijfskleding. Voorheen werden oude uniformen van Defensie verbrand. Dat kostte geld en was slecht voor het milieu.

Tegenwoordig worden de oude uniformen gesorteerd door mensen van de sociale werkvoorziening. Wat nog goed is wordt hergebruikt. Van wat niet meer goed is worden vezels vervaardigd, om isolatiemateriaal of handdoeken van te maken. Afval verandert op die manier in een waardevolle grondstof, het spaart verbrandingskosten uit en creëert zinvol werk.”

Meer informatie

(Een meisje bouwt met houten blokken.)

VOICE-OVER: De Rijksoverheid bouwt aan een rechtvaardige ondernemende en duurzame samenleving.

Met een ideaal evenwicht tussen economische groei sociale en ecologische belangen.

Zo stimuleert de Rijksoverheid de opwekking van hernieuwbare energie groene groei in het bedrijfsleven, energiebesparing, arbeidsparticipatie en bijvoorbeeld de transitie naar een circulaire en biobased economie.

Duurzame ontwikkeling is ook voor de rijksbedrijfsvoering van groot belang.

Er wordt immers verwacht dat zij het kabinetsbeleid in praktijk brengt.

Bovendien voegt het veel waarde toe.

Duurzame en innovatieve oplossingen zijn nodig om tot een slimmere, betere en stabiele bedrijfsvoering te komen.

(Het meisje heeft allerlei bouwwerken gemaakt met de blokken, ook een model van een markant complex in Den Haag.)

Binnen het project EnergieRijk stuurt de rijksbedrijfsvoering aan op hernieuwbare energie voor alle twintig kantoorgebouwen van de Rijksoverheid en de gemeente rondom het Centraal Station in Den Haag.

(Een loods met kisten op pallets.)

En dit is een ander goed voorbeeld van duurzame bedrijfsvoering.

Hier wordt bedrijfskleding van Defensie hergebruikt en gerecycled.

Afgedankte kleding verdween eerst in de afvalverbranding maar tegenwoordig wordt deze gescheiden en de vezels hergebruikt.

Dat vindt plaats in een sociale werkvoorziening zodat ook mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk komen.

Sociale duurzaamheid speelt een steeds grotere rol zoals ook in De Resident. Daarnaast is er aandacht voor de milieubelasting en het dierenwelzijn van de producten die hier en in onze andere bedrijfsrestaurants verkrijgbaar zijn.

De Rijksoverheid maakt graag gebruik van leveranciers die duurzame en innovatieve producten en diensten verlenen.

Zo wordt er bij de renovatie van het oude VROM-gebouw een geavanceerde fosfaat-terugwinningsinstallatie en brandstofcel gebouwd. Hiermee worden nieuwe grondstoffen gemaakt en tegelijkertijd elektriciteit opgewekt. Over circulaire economie gesproken.

Er is bijvoorbeeld een Rijksmarktplaats, waar ministeries gebruikt kantoormeubilair kunnen plaatsen of betrekken.

Een simpele manier om de levensduur van producten te verlengen en vele euro's te besparen.

Kortom, we zijn steeds beter op weg naar een echt volwassen duurzame rijksbedrijfsvoering.

We zorgen ervoor dat we nu doen wat nodig is zonder de behoeften van toekomstige generaties uit het oog te verliezen.

We gaan graag met u in dialoog hoe we verder aan een duurzame rijksbedrijfsvoering kunnen bouwen.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het beeld wordt blauw met wit. Beeldtekst: Vragen? bel 1400. Een productie van de Rijksoverheid.)

RUSTIGE MUZIEK DIE WEGEBT