Tekst Pieter Verbeek
Foto Robert Goddyn (c)

Hoe zorgen we ervoor dat de stad toegankelijk blijft voor mensen en goederen? Op het deelcongres De Mobiele Stad op de Dag van de Stad staat die vraag centraal. Stedenbouwkundige en architect Stefan Bendiks (Artgineering) ziet een stille revolutie ontstaan door de komst van de e-bikes. “Hoe maak je maximaal gebruik van de potentie van fietsen voor de stad?”

Waarom is De Mobiele Stad zo’n belangrijk thema?

“Mobiliteit bepaalt hoe de stad functioneert, hoe dynamisch die is. En dan als je het breder bekijkt gaat mobiliteit niet alleen om hoe je van A naar B gaat, maar ook over het ontsluiten van kansen en de economische ladder. De Mobiele Stad kent dan ook vele aspecten. Wat ik op de Dag van de Stad vooral wil laten zien is hoe je door de stad heen beweegt. Mobiliteit geeft de stad een look and feel. Het bepaalt hoe je de stad beleeft. Vanuit dat idee kijk ik vooral dan naar de fietsinfrastructuur. Fietsen vind ik een spannende manier van bewegen die de stad letterlijk ervaarbaar maakt. Ik heb een grote liefde voor fietsen, en denk dat we veel meer kunnen met de potentie daarvan in de stad.”

Dus fietsen staat centraal in je lezing die je doet op het deelcongres?

“Ja. In de sessie wil ik dan ook ingaan op allerlei leuke nieuwe ontwikkelingen, zoals dat steeds meer mensen fietsen naar hun werk, ook over langere afstanden. Dat is deels te danken aan de e-bikes, die een hele nieuwe doelgroep aanboren. Mensen, die dat voorheen niet deden, kunnen nu langer en verder fietsen. Voorheen was dat vooral weggelegd voor de  meer sportievelingen. De e-bikes maken veel meer mogelijk op het gebied van fietsmobiliteit en bieden veel potentie aan stedelijke ontwikkeling.”

Komt dat nu ook al terug in je werk?

“Ja. Ik ben nu bezig voor de gemeente Rotterdam om te kijken hoe je mensen in de noordrand van de stad, waar veel barrières, maar juist ook vele nieuwbouwlocaties liggen, ertoe krijgt verder en vaker te gaan fietsen. Zo hoeven mensen, die net buiten de stad zijn gaan wonen, niet per se een auto te kopen en wordt Rotterdam steeds meer een aangename milieuvriendelijke stad.”

Dus de focus op de Vinex wijken buiten de stad?

“Mobiliteit is echt een enorme opgave bij stedelijke ontwikkeling. Hoe zorg je ervoor dat mensen vanzelfsprekender op de fiets gaan in plaats van de auto pakken? Je ziet hoe dat bij de Vinex-locaties vaak is vergeten. Openbaar vervoer kwam er te laat of helemaal niet. Als er geen treinstation in de buurt is, laat je iedereen toch kiezen voor de auto. Zelfs bij Leidsche Rijn bij Utrecht, dat nu heel goed ontsloten is, kwamen het treinstation en de goede fietsroutes eigenlijk te laat.”

Wat je moet doen is de fietsers verleiden dus?

“Dat wil ik laten zien in de sessie. Hoe maak je het fietsen niet alleen efficiënt maar ook leuk? Hoe maak een fietsroute aantrekkelijk? Vaak als je richting stad fietst kom je langs snelwegen, industrieterreinen, braakliggend gebied. Dit no-man’s land inspireert niet echt, en geeft bovendien geen gevoel van veiligheid. Hoe verleid je mensen er toch door te fietsen?  Het gaat om beleving. Maak de route dus zo mooi dat mensen er vanzelfsprekend door heen willen fietsen.”

Maar het moet toch ook vooral efficiënt zijn, de route zo kort mogelijk?

“Natuurlijk wil je een strakke fietsroute, met glad asfalt, maar die moet je ook goed aankleden. Zodat het landschappelijk mooi inpast, waarbij je leuke dingen onderweg ziet, en waar onderweg ook de nodige voorzieningen zijn, bijvoorbeeld dat ze langs kinderopvang komt, zodat je dat kunt combineren met je werk-woonverkeer. Bij de aanleg van fietspaden moet je daar dus ook rekening mee houden. Niemand fietst een route die ver weg is van voorzieningen, midden in een niemandsland, waar je je niet veilig voelt. Kortom, maak de fietsroute tot een stuk stad. Geef aandacht bij het ontwerp ervan. Denk niet alleen in termen van snelle infrastructuur, maar ook hoe de fietsroute aanvoelt.”

Komt dit terug in je sessie op de Dag van de Stad?

“Ja. In de sessie wil ik dat met het publiek verkennen.  Waar kies je voor? De snelle route of die iets langere route, die langs mooie natuur, water, bomen, komt, waar je onderweg reigers en andere dieren ziet. Waar ga je je geld instoppen als overheid? Dat snelle viaduct of opwaardering van de bestaande route, door bijvoorbeeld meer groen te plaatsen? Wat is de slimste investering? Op een verkeerskundige manier of in omgevingskwaliteit?”

Het thema op de Dag van de Stad is ‘stad in balans’? Wat betekent dat voor jou?

“Dat is een stad die in balans is met de verschillende manieren van vervoer. Er zijn nog steeds te veel auto’s in de stad. Ook moet er balans zijn tussen iedereen om deel te nemen aan dat vervoer. De lange afstand fietsers zijn nu vooral stoere sportievelingen. Allochtonen en vrouwen fietsen bijvoorbeeld veel minder. Hoe krijg je fietsen aantrekkelijk voor iedereen?”