Fietsstimulering staat sinds kort bij de Nationale Politie op de agenda als onderdeel van nieuw beleid voor Slimme mobiliteit en Duurzaamheid. De Regionale Eenheid Oost-Nederland is koploper en wist na een Bike Experience Day in Apeldoorn ruim honderd medewerkers op de fiets te krijgen. “Het was een inspirerend evenement, waar we medewerkers bewust hebben gemaakt van andere aantrekkelijke vervoerskeuzes zoals de speed pedelec”, aldus Jolanda Aalbers, directeur bedrijfsvoering Eenheid Oost en fietsambassadeur.

Profiel Nationale Politie en Regionale Eenheid Oost-Nederland

Bij de Nationale Politie werken 62.000 medewerkers. Binnen deze organisatie is de Regionale Eenheid Oost-Nederland koploper en ambassadeur op het gebied van fietsstimulering. Bij deze eenheid voor de provincies Gelderland en Overijssel werken 7200 medewerkers. Van hen fietst 21% regelmatig naar het werk. De ambitie is dat dit over 3 jaar 25% is.

Regelingen om fietsen te stimuleren (voor de Nationale Politie)
Op basis van de Werkkostenregeling mogen medewerkers €749,- fiscaalvriendelijk besteden aan de aanschaf van een fiets, en eenmalig een fietsverzekering (looptijd van 3 jaar) en jaarlijks €82,- voor onderhoud aftrekken. De reiskostenvergoeding voor fietsen is 18 cent per km.

Voorzieningen (Nationale Politie)

  • Kleedruimtes en douches op de meeste bureaus.
  • Stallingen met (nog beperkte) laadmogelijkheden voor e-bikes.
  • Poolfietsen voor zakelijk vervoer.

Communicatie en acties (Eenheid Oost-Nederland)

  • Organiseren van fietsevenementen samen met andere bedrijven uit de regio, zoals een Bike Experience-dag bij het Omnisport Apeldoorn, een geplande fietsmaand in september 2019, masterclass ‘veilig rijden met de speed pedelec’ en deelname aan ‘Heel Holland Fietst’ (in de regio Nijmegen).
  • Een eigen website over slimme mobiliteit.
  • Blogs van fietsers op intranet.
  • Persoonlijke communicatie en bezoek locaties.
  • Actieve deelname aan fietsevenementen van andere bedrijven in de regio.

Ontmoediging auto

  • Terughoudend beleid voor investeringen in parkeerplekken.
  • Faciliteren van alternatief vervoer zoals fietsen en oplossingen voor de ‘last mile’ (o.a. inzet van elektrische step en fietsen).
  • Samen met lokale en regionale bedrijven en organisaties onderzoeken van een gemeenschappelijk shareplatform.

“Een collega die op de Bike Experience Day deze speedbike ontdekte, fietst nu van zijn woonplaats Nijkerk naar Apeldoorn. Dat is wel 42 km enkele reis”, vertelt Leander Witjes, projectleider Mobiliteitsscan en Emissieloos bij Eenheid Oost. “Hij vindt het echt fantastisch.” En ook Witjes zelf stapte als verstokte automobilist over op een e-bike, want als projectleider moet je wel het goede voorbeeld geven. Vanuit de gedachte dat goed voorbeeld doet volgen, bloggen ‘overstappers’ op intranet over hun fietservaringen.

Beweging

De auto is binnen de politie veruit het populairste vervoersmiddel, weten Aalbers en Witjes. En omdat de Nationale Politie nog maar net ‘de fiets als redelijk alternatief ontdekt’, is het lastig om voorspellingen te doen over de verwachte groei van het aantal fietsers. Aalbers: “We willen vooral een beweging op gang brengen. We kunnen medewerkers niet opleggen om duurzame en gezonde keuzes te maken. Maar we kunnen ze wel bewustmaken van andere vormen van vervoer. Met een gezamenlijke aanpak kan er een olievlek ontstaan die zich van Eenheid-Oost naar de Nationale Politie verspreidt en vanuit het netwerk van fietsambassadeurs naar heel Nederland. Maar uiteindelijk moeten medewerkers het zelf leuk vinden om naar hun werk te fietsen.”
Aalbers ziet het als een persoonlijke opgave om die beweging aan te zwengelen. “We hebben in Nederland echt iets te doen om de klimaatdoelstelling te halen. Dat begint met het besef dat we een keuze hebben. Je stapt misschien automatisch in de auto, maar je kunt ook een andere keuze maken, die beter is voor het milieu en je gezondheid.”

Faciliteren

De aanleiding voor de Nationale Politie om fietsen te bevorderen, wordt mede ingegeven door een groeiend parkeerprobleem dat op een aantal locaties nijpender dreigt te worden. Witjes: “Juist dan is het belangrijk om alternatief vervoer zoals fietsen goed te faciliteren.”

Op dat gebied valt nog het nodige te verbeteren, bleek uit een mobiliteitsonderzoek in 2017. Twee zaken springen er voor Witjes en Aalbers uit: betere stallingen en eigentijdse regelingen, waarmee je bijvoorbeeld ook een e-bike kunt leasen. De Nationale Politie kan de fiscale mogelijkheden voor het leasen van fietsen beter benutten, denkt Witjes. “Het leasen van een e-bike kan aantrekkelijk zijn voor medewerkers die hiervoor niet direct de aanschafkosten kunnen ophoesten.”
Ook nodigen de huidige stallingen en fietsenrekken niet echt uit tot het parkeren van een mooie fiets. “Op dit moment zijn er bijvoorbeeld te weinig oplaadpunten en kunnen medewerkers nog lang niet overal hun fiets veilig en overdekt stallen”, constateert Aalbers.

Daarom richt de Eenheid Oost een pilot fietsenstalling 2.0 in met diverse soorten moderne rekken en ruimtes voor verschillende type fietsen. Witjes: “Je hebt tegenwoordig gesegmenteerde stallingen nodig waar medewerkers verschillende type fietsen zo kunnen stallen dat hun fiets niet beschadigt. Met de resultaten van deze pilot willen we bij nieuwbouw en renovatie een lans breken voor eigentijdse fietsenstallingen met voldoende laadmogelijkheden in een vorstvrije ruimte. Goede faciliteiten zijn een voorwaarde om medewerkers op de fiets te krijgen én te houden.”

Ik merk dat medewerkers trots zijn op hun fiets. Alleen praten over fietsen, zorgt al voor een lach op het gezicht.

Verleiden

De kunst om ‘stoere’ politiemensen te verleiden om vaker naar het werk te fietsen of een e-bike of speed pedelec uit te proberen, beheerst Witjes als geen ander. Voor een eerste kennismaking organiseerde hij samen met andere organisaties evenementen zoals de Bike Experiment Day in Omnisport in Apeldoorn. Medewerkers konden hier op allerlei type en merken fietsen proefrijden op de baanwielrenbaan voor de wereldtop. “Dit paste perfect bij onze avontuurlijke politiemensen. Ze ervoeren dat je niet oud hoeft te zijn om elektrisch te fietsen. Zo’n evenement is belangrijk om mensen te verleiden. Dit jaar wordt september onze gezamenlijke fietsmaand. Dan zetten we de fiets met al zijn mooie facetten een maandlang in de schijnwerper. Wij doen dat samen met lokale en regionale organisaties, zoals Gelre Ziekenhuizen, Achmea, Gemeente Apeldoorn, Belastingdienst en last but not least de Clean Tech Regio.”

Witjes gelooft in de kracht van warme communicatie. Vragen worden persoonlijk beantwoord en locaties regelmatig bezocht. Binnen de Eenheid Oost is er een laagdrempelig aanspreekpunt, waar medewerkers met hun vragen terecht kunnen. En er is een website met informatie op het gebied van mobiliteit. Witjes zelf draagt waar mogelijk zijn overtuiging uit: “Goed fietsbeleid is een investering voor je organisatie, maar het bespaart parkeerkosten, medewerkers worden fitter én het is goed voor het milieu en voor de portemonnee. Ik merk dat medewerkers trots zijn op hun fiets. Alleen praten over fietsen, zorgt al voor een lach op het gezicht. ”

Krachten bundelen

In de Regionale Eenheid Oost-Nederland hebben Aalbers en Witjes al ervaren hoe samenwerking met andere organisaties tot synergie leidt. Ze zien dan ook uit naar de landelijke samenwerking met de andere fietsambassadeurs. Aalbers: “Ik verwacht dat het netwerk ons mogelijkheden biedt om van elkaar te leren. Als iets goed werkt bij een andere organisatie, dan wil je dat graag proberen. Zo hopen we zelf binnen de politie eenheden en mensen in beweging te brengen. In Oost-Nederland hebben we goede samenwerkingservaringen met andere organisaties met veel medewerkers. Als landelijk netwerk kunnen we duurzaam reizen in Nederland op de kaart te zetten.”

Voor meer informatie over de fietsambities en aanpak kunt u mailen naar: leander.witjes@politie.nl

Leander Witjes en Jolanda Aalbers