Eigenlijk zou iedere ambulante zorgverlener in Nederland op de e-bike naar zijn cliënten kunnen fietsen, vindt fietsambassadeur Susan Veenhoff. De directeur van zorgorganisatie Vierstroom Zorg Thuis legt dan ook overal vol overtuiging uit wat dat kan betekenen voor de personeelstekorten in de zorg. “Door te investeren in e-bikes kunnen we 11,5% besparen op reistijd blijkt uit onze pilot. Zo kun je veel meer cliënten helpen met hetzelfde aantal medewerkers.”

Profiel Vierstroom Zorg Thuis

Thuiszorgorganisatie Vierstroom Zorg Thuis helpt cliënten om zelfstandig te blijven wonen door hen alle nodige zorg thuis te geven. Dagelijks bezoeken en helpen zo’n 650 medewerkers hun cliënten. De meesten wonen in de wijk of plaats waar ze zorg bieden. Het werkgebied ligt binnen de driehoek Utrecht, Den Haag en Rotterdam.
Op dit moment leggen verpleegkundigen en verzorgenden zo’n 50% van alle dienstroutes per fiets af.
De doelstelling is om dit percentage vanaf 2020 met 50% te laten toenemen (tot 75%).

Regelingen en voorzieningen

  • Alle medewerkers krijgen een e-bike ter beschikking, speciaal samengesteld voor hun werk.

  • Het ‘leasecontract’ omvat ook voorzieningen als reparaties/ ophalen van een kapotte fiets en elke vier jaar een nieuwe fiets. 

  • Medewerkers betalen jaarlijks de fiscale bijtelling (7%) voor privégebruik van de fiets. Dit blijft beperkt tot netto een paar tientjes per jaar.

De 650 verzorgenden en verpleegkundigen van Vierstroom Zorg Thuis rijden dagelijks routes langs hun cliënten. De totale reistijd loopt zo op tot 85.000 reisuren per jaar. Zonde, al die verloren zorguren, vond ook zorgverzekeraar VGZ. “In tijden van grote krapte op de arbeidsmark telt elk uur nog meer. Daarom deden we in 2018 een pilot met acht elektrische fietsen, die VGZ financierde”, vertelt René van de Wetering, manager backoffice bij Vierstroom Zorg Thuis. Het leek hem en zijn collega de moeite waard om eens in de praktijk te onderzoeken wat de impact van elektrisch fietsen zou zijn op de reistijd. En bij een innovatieve organisatie als Vierstroom Zorg Thuis hoef je voor zo’n idee geen uitgebreide projectplannen te maken en lange procedures te doorlopen. Want volgens Susan Veenhoff is de bron van innovatie dikwijls een eenvoudig slim idee, dat je gewoon moet uitproberen.

Geslaagde proef

Zo gezegd, zo gedaan. Een team uit de stad en een team uit een landelijke regio draaiden proef met e-bikes. De medewerkers mochten de fiets ook privé gebruiken en kregen de opdracht om gewoon te reizen zoals ze dat zelf wilden. Van de Wetering: “Een opvallende uitkomst was dat de reistijd met 11,5% afnam, zowel ten opzichte van de gewone fiets als ten opzichte van de auto. We zagen ook dat de medewerkers 60% meer diensten op de fiets uitvoerden. Gewoon omdat ze dat op een e-bike leuk en handig vonden. Die uitkomsten hebben we vertaald naar de hele organisatie. Als we alle medewerkers een elektrische fiets zouden geven, zouden we elke maand zo’n 35 meer cliënten kunnen helpen. En omdat fietsen natuurlijk gewoon gezond is, kan dit ook nog tot een daling van het verzuim leiden. Bovendien stoten we 100.000 kg minder CO2 per jaar uit als de pilotresultaten zich vertalen naar de hele organisatie.”

Portret geinterviewden Vierstroom

Vierstroom Zorg Thuis-bike voor alle medewerkers

Anderhalf jaar later heeft Vierstroom Zorg Thuis in samenwerking met Batavus dé e-bike voor de zorgprofessional ontwikkeld. “Het is een licht model met een middenmotor, want die rijdt in de stad en met korte afstanden het meest energiezuinig en hoeft onderweg niet te worden opgeladen vanwege de grote accu. Onze fietsen worden subtiel uitgerust met de Vierstroom Zorg Thuis-kleuren en een bescheiden logo. Voeg daarbij de praktische zorgfietstas en de handige houder voor onze smartphone, en we hebben dé ideale fiets voor onze medewerkers”, aldus Van de Wetering, die zelf eerst heel wat e-bikes heeft getest en er inmiddels zelf ook een heeft, waarmee hij zijn woonplaats Leiden met veel plezier doorkruist. “We leasen de fietsen. Batavus gaat onze medewerkers volledig ontzorgen, met reparaties en leenfietsen. De fietsen zijn net besteld. Dat betekent dat alle medewerkers over negen maanden lekker gaan fietsen. Die timing in het voorjaar 2020 is perfect. Dit fietsplan is één van mijn mooiste Vierstroom Zorg Thuis-projecten. Ik word hier heel vrolijk van.”

“We leasen de fietsen. Batavus gaat onze medewerkers volledig ontzorgen, met reparaties en leenfietsen."

Makkelijk en duidelijk verhaal

Hoewel de fietsen nog in de maak zijn, geloven Van de Wetering en Veenhoff heilig in het concept, dat mede door het enthousiasme van de pilotteams al is omarmd in de eigen organisatie.
Veenhoff: “We staan nog aan het begin, maar ik ben er trots op dat een klein inzicht nu leidt tot een grote vernieuwing met zo veel potentie. Dit kan een prachtige innovatie worden voor alle zorgaanbieders in Nederland.”
Veenhoff vertelt nu al op alle overleggen over dit fietsplan. Het is een makkelijk en duidelijk verhaal, dat zichzelf verkoopt, zeker nu de bijtellingsregeling eenvoudiger is geworden. “Ik leg overal uit waarom iedereen op de fiets naar cliënten zou moeten gaan en wat dit kan oplossen voor onze personeelstekorten. Door te investeren in e-bikes, besparen we 11,5% reistijd en in die tijd kunnen we meer cliënten helpen. Vaak zijn dat kwetsbare ouderen. Daarnaast zou fietsen het verzuim met 1,7 dag per jaar per medewerker kunnen verlagen. Of dat bij ons zo gaat uitpakken weten we nog niet, maar je wordt van fietsen wel fitter”, stelt Veenhoff die zelf naar lokale werkafspraken fietst. “Bovendien is onze aanpak goed voor ons imago als werkgever. Dit mes snijdt aan zoveel kanten … Wat is er nou mooier dan dat we als Zorg BV Nederland meer zorg achter de voordeur kunnen bieden door op een e-bike naar onze cliënten te fietsen.

De beslissing om landelijk fietsambassadeur te worden was dan ook snel gemaakt. Van de Wetering: “We willen ons concept voor werkverkeer uitdragen naar collega-zorgorganisaties, maar ook naar de andere fietsambassadeurs. Aan de andere kant hopen we in het landelijk netwerk te leren hoe je het fietsen kunt blijven stimuleren en belonen. Ik las al iets over werkoverleg op de fiets. Door ideeën uit te wisselen kunnen we het fietsen in Nederland nog creatiever en effectiever stimuleren.”

Logo kies de fiets

Kies ook de fiets!

15 enthousiaste fietsambassadeurs dagen alle werkgevers in Nederland uit om óók minimaal 10% meer mensen op de fiets naar het werk te krijgen. Lees ook hun inspirerende ervaringen en praktische tips:

Kies de fiets! is tot stand gekomen op initiatief van minister Stientje van Veldhoven van Milieu en Wonen. Als u zich als werkgever aanmeldt voor de uitdaging om 10% meer mensen op de fiets te krijgen, ontvangt u een gratis toolkit. Ook kunt u deelnemen aan een Fietsscan, die laat zien wat de potentie en mogelijkheden in uw organisatie zijn. U dingt dan ook automatisch mee naar de Kies de fiets!-Award die in 2021 wordt uitgereikt. Doet u mee?