In 2021 start de operationele fase van het Europese inspectieproject REACH Enforcement 9, kortweg REF 9. Elvera Breedland en Monique Waegemaekers, specialisten bij het Inspectiebreed Kenniscentrum van de Inspectie SZW: ‘Dat betekent concreet dat we in 2021 gaan controleren of er gewerkt wordt met stoffen, waarvoor de Europese Commissie een autorisatie heeft verleend, en of deze stoffen dan wel op de juiste manier op de werkplek worden gebruikt.’

Het Europees Agentschap voor Chemische stoffen (ECHA) in Helsinki heeft met de REACH-verordening voorwaarden gesteld aan het gebruik van chemische stoffen, met als doel de risico’s voor mens en milieu te beperken en te reguleren. De nadruk ligt daarbij op een goede informatie-uitwisseling in de hele keten - van producent tot gebruiker - over de risico’s en het veilige gebruik van deze stoffen. ‘Naast REACH is er het Nederlandse Arbeidsomstandighedenbesluit, dat ook is gebaseerd op Europese richtlijnen’, vertelt Waegemaekers. ‘Zowel REACH als het Arbeidsomstandighedenbesluit gaan over het veilig gebruiken van stoffen en mengsels op de werkplek. Bedrijven dienen aan beide regelgevingen te voldoen.’

‘We hebben een gezamenlijk doel: het bevorderen van de naleving, en dus het veiliger werken met stoffen’

ILT en Inspectie SZW: gezamenlijk doel

Aan het Europese inspectieproject REACH Enforcement 9, kortweg REF 9, doen alle lidstaten mee. ‘In Nederland wordt REF 9 gecoördineerd door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)’, legt Breedland uit. ‘Hoewel de ILT en de Inspectie SZW actief zijn op andere terreinen, hebben we met REF 9 een gezamenlijk doel: het bevorderen van naleving, en dus het veiliger werken met stoffen. Door samen te werken kunnen we elkaar daarin versterken. We hebben een duidelijke taakverdeling met elkaar afgesproken. De ILT kijkt naar het autorisatieproces. Is de autorisatie aangevraagd en is de benodigde informatie voor de gebruiker volledig? De Inspectie SZW richt haar aandacht op de arbeidsomstandigheden: worden de stoffen op de werkplek volgens de vrijgegeven gebruikersvoorwaarden toegepast?’

‘Door maatregelen te nemen zo dicht mogelijk bij de bron, wordt blootstelling aan gevaarlijke stoffen voorkómen en beperkt’

Arbeidshygiënische strategie

Volgens de arbeidshygiënische strategie in het Arbeidsomstandighedenbesluit moeten “hoog-risico”-stoffen, zoals de stoffen waarvoor een autorisatie is afgegeven, worden vervangen door een minder schadelijk alternatief. De autorisatie is verleend op basis van de beoordeling dat de stof op dit moment (economisch/technisch) nog onmisbaar is. De producent en gebruiker van de stof moeten gedurende de autorisatieperiode wel blijven zoeken naar alternatieven, want het is de bedoeling dat de stof uiteindelijk niet meer wordt gebruikt. Daarom krijgen ze ook een autorisatie voor een bepaalde periode. Als het goed is zijn de maatregelen in de autorisatie afgestemd op de arbeidshygiënische strategie. Die heeft als uitgangspunt het voorkómen en beperken van blootstelling aan gevaarlijke stoffen door maatregelen te nemen zo dicht mogelijk bij de bron.

Rapportage

REF 9 is in januari 2020 van start gegaan en loopt tot en met december 2022. In 2020 lag de nadruk op de voorbereiding van de inspecties. In 2021 vinden de daadwerkelijke nationale inspecties plaats. Het jaar 2022 staat ten slotte in het teken van de rapportage. ‘Een jaar lang rapporteren lijkt lang’, zegt Breedland. ‘Maar vergeet niet dat het hier om een Europees inspectieproject gaat. Dat betekent dat de inspectiegegevens van alle lidstaten moeten worden verzameld, geëvalueerd en beschreven. Overigens is het niet zo dat er tussentijds geen correspondentie plaatsvindt. Als bedrijven niet aan de voorwaarden voor het veilig gebruiken van stoffen voldoen, is het business as usual: dan ontvangen ze de gebruikelijke inspectiebrief.

REACH in het kort

REACH (Registratie, Evaluatie, Autorisatie en restrictie van Chemische stoffen) is een Europese verordening over de productie en handel van chemische stoffen. Deze verordening geldt voor alle landen van de Europese Unie. REACH richt zich op fabrikanten, importeurs, distributeurs en gebruikers van chemische stoffen. Fabrikanten of importeurs zijn onder meer verplicht om alle stoffen, waarvan per jaar minimaal 1000 kilo wordt geproduceerd of geïmporteerd, te registreren. Leveranciers moeten in het veiligheidsinformatieblad (VIB) vermelden hoe gebruikers veilig met de chemische stoffen kunnen omgaan. Verder dienen gebruikers de informatie in het meegeleverde VIB te betrekken bij hun risicobeoordeling. Voor een adequate registratie moeten zij bovendien het gebruik van de stoffen doorgeven aan de leverancier.

Meer informatie