Eerlijk werk

Problematiek en doelen

De naleving van de wetgeving in relatie tot de WAV, de WML en de ATW is al jarenlang problematisch, met name in bepaalde deelsectoren van de agrarische en groene sector. De stakeholders en de Inspectie SZW ondernamen verschillende initiatieven om de situatie te verbeteren. In een aantal subsectoren heeft de Inspectie de naleving in kaart gebracht, met name in de open grond teelt. Daarbij heeft zij aandacht besteed aan klassieke probleemsectoren, maar ook aan sectoren die de afgelopen jaren minder in beeld waren. Ook heeft zij een check gedaan om te bezien of de vluchtelingenproblematiek in 2015 en 2016 heeft geleid tot misbruik van asielzoekers.

Aanpak

De Inspectie heeft haar inspecties in de agrarische en groene sector specifiek gericht op de naleving van de wetgeving in relatie tot de Wav, de WML en de ATW. De controles vonden vooral plaats in de deelsector ‘open teelten’, bij bedrijven in de asperge-, aardbeien-, groenten-, bomen- en bollenteelt.

Resultaten en effecten

Bij 38% van de geïnspecteerde bedrijven constateerde de Inspectie een overtreding; meestal van de Arbeidstijdenwet. Zij trof ondeugdelijke registraties aan - waardoor zij de naleving van de arbeid- en rusttijden niet kon controleren - en/of feitelijke overschrijding van de maximaal toegestane arbeidstijden. Slechts een enkele keer constateerde de Inspectie overtredingen op grond van de Wav (illegalen).

Illegale arbeid

De Inspectie SZW voerde een aantal verkennende inspecties uit in de omgeving van enkele asielzoekerscentra (AZC’s). Deze verkenningen waren bedoeld om in beeld te krijgen of de toename van het aantal asielzoekers - door de ‘vluchtelingencrisis’ - ook zou leiden tot (illegale) tewerkstelling van deze migranten in de agrarische en groene sector. Hier zijn vooralsnog geen aanwijzingen voor. 

Paddenstoelenteelt

In 2016 kwam de paddenstoelensector weer enkele malen stevig in het nieuws. De rechter sprak een vonnis uit over een grote zaak rond arbeidsuitbuiting bij het inmiddels failliete champignonbedrijf Prime Champ. De rechtbank legde aan de directeur van het bedrijf een gevangenisstraf van 24 maanden op en aan de onderneming een geldboete van € 75.000. Ook de financieel leidinggevende en de betrokken ICT’er werden veroordeeld (resp. gevangenistraf van 6 maanden en een taakstraf van 100 uur). De Inspectie heeft hier onderzoek naar gedaan. In samenwerking met het Helmond Interventieteam voerde zij een integrale controleactie uit bij een champignonkwekerij in de omgeving Gemert-Bakel (Noord-Brabant). Dit onderzoek loopt nog. Hoewel de paddenstoelensector met het keurmerk Fair Produce (www.fairproduce.nl) actief aan de slag is met zelfregulering, blijft de Inspectie SZW de sector nadrukkelijk volgen.

Samenwerking met de sector

De samenwerking met stakeholders in de agrarische sector is geïntensiveerd. De Inspectie heeft reguliere contacten opgebouwd met werkgeversorganisaties VHG (hoveniers- en groenvoorziening), Cumela Nederland (loonwerksector) en LTO Nederland. Dit geldt ook voor de vakbonden FNV en CNV Vakmensen en kennisinstituut Stigas. De Inspectie SZW wil met Stigas samenwerken om arbeidsongevallen in de sector te beperken. Onder meer met de campagne 'Zero Accidents 2020’ van de sector. Met LTO en vakbonden FNV en CNV werkt de Inspectie aan (gezamenlijke) initiatieven rondom ‘verantwoord ondernemen in een sociaal vitale sector’. Vooral ‘eerlijk werken’ staat daarbij centraal