Eerlijk werk

Problematiek en doelen

Uit de risicoanalyse van de Inspectie is gebleken dat de horeca en detailhandel kampen met illegale tewerkstelling, onderbetaling en arbeidsuitbuiting met vaak te lange werktijden. Deze uitwassen terugdringen, notoire overtreders aanpakken en preventief inzetten op naleving is het hoofddoel van de Inspectie SZW in haar meerjarige aanpak.

Aanpak

De Inspectie is in 2016 gestart met haar programma Horeca en Detailhandel. Dit loopt tot en met 2018. Door harde consequente inzet wil zij risico’s op slechte arbeidsverhoudingen substantieel verminderen. Dit komt onder meer tot uiting in de feitelijke gedragsaanpassingen van notoire overtreders. In 2016 heeft zij een combinatie van repressieve interventies en vormen van nalevingcommunicatie ingezet. De Inspectie inspecteerde bedrijven in meerdere branches en subsectoren van de detailhandel en horeca. Daarbij ging het onder meer om de ambulante handel, wellness en de verkoop van levensmiddelen. Overtreders op arbeidswetgeving werden gevolgd en kregen een herinspectie. Opsporingsonderzoeken behoorden eveneens tot de mogelijkheden. De Inspectie werkte hierbij - waar nodig en mogelijk - samen met de Belastingdienst, UWV, de NVWA, gemeenten en andere handhavingpartners, zoals de nationale politie.

Resultaten en effect

De aanpak van ‘reguliere’ notoire overtreders heeft de Inspectie verder ontwikkeld en uitgebreid met een onderzoek naar gestaakte ondernemingen, waarbij ondernemers onder een andere naam hun werkzaamheden feitelijk voortzetten. Deze notoire overtreders heeft zij hinderlijk gevolgd, tot deze hun (illegale) werkzaamheden staakten. In samenwerking met gemeenten heeft de Inspectie bereikt dat 96 ondernemingen zijn gestopt met hun werkzaamheden.

Het beoogde effect van deze gebiedsgebonden aanpak is het vergroten van de gepercipieerde pakkans door gezamenlijke bestuurlijke druk uit te oefenen op ondernemingen. Deze methode paste de Inspectie onder meer toe in de regio’s Amsterdam en Brabant. De resultaten van specifieke inspecties werden gepubliceerd in regionale en/of landelijke dagbladen. Overtredingen en best practices kwamen aan bod.

In 2016 heeft de Inspectie ook een begin gemaakt met de integrale controles van alle arbeidswetten. Dit resulteerde in een overtredingpercentage van 50%. De Arbeidstijdenwet werd het meest overtreden. De bedrijven kregen waarschuwingen en herinspecties. De resultaten hiervan worden in 2017 zichtbaar.

De Inspectie heeft vooral inspecties uitgevoerd bij bedrijven in het - op grond van meldingen en risicoanalyse - meest risicovolle segment van de horecabedrijven en detailhandelsondernemingen. De Inspectie is daarbij uitgegaan van zaken met een maximaal uitstralingseffect.

De meeste inspecties zijn in nauwe samenwerking met de nationale politie uitgevoerd; vooral in de horeca. De Inspectie SZW trok ook op met handhavingpartners van gemeenten in de inspecties om op deze manier een zo groot mogelijk effect te bereiken.

Grillroom en steakhouse moeten hun deuren tijdelijk sluiten

De burgermeester heeft besloten dat een grillroom en een steakhouse hun deuren tijdelijk moeten sluiten. De exploitanten (één vof) hebben de wet overtreden omdat zij willens en wetens in hun restaurants personen hebben laten werken, zonder dat deze de benodigde vergunningen hadden. De Inspectie SZW constateerde dat betreffende medewerkers niet over een geldige tewerkstellingsvergunning beschikten. Zij hebben de Syrische nationaliteit en waren in het bezit van een zogenoemd type w-document. Dit betekent dat zij in afwachting zijn van hun verdere asielprocedure en niet mogen werken. Dit is een overtreding van de Wet arbeid vreemdelingen.