Gezond en veilig werk

Problematiek en doelen

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is een verzamelbegrip voor de volgende arbeidsrisico’s: werkdruk, agressie en geweld, pesten, seksuele intimidatie en discriminatie op de werkvloer. Deze factoren kunnen stress veroorzaken en leiden tot gezondheidsklachten, ziekteverzuim en gehele of gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid. Meer dan een derde van het werkgerelateerde ziekteverzuim heeft te maken met PSA. De Inspectie ziet erop toe dat bedrijven beleid voeren om PSA te voorkomen of te beperken. Voor 2016 formuleerde de Inspectie de volgende doelstellingen:

  • Betere naleving van de Arbowetgeving betreffende PSA.
  • Versterking van interventies op het gebied van PSA en ziekteverzuim.

Aanpak, resultaten en effecten

Aanpak werkdruk

De Inspectie rondde een inspectieproject af naar de aanpak van werkdruk in 81 organisaties met een hoog risicoprofiel. De Inspectie constateerde dat de aanpak van werkdruk bij de geïnspecteerde bedrijven vaak onvoldoende systematisch was of geheel ontbrak. Hoewel bij een derde van de geïnspecteerde bedrijven aantoonbaar sprake is van werkdruk, is dit niet opgenomen in de RI&E. Een op de vijf organisaties hanteert wel een goede aanpak. Daarbij zijn oorzaken in kaart gebracht, en zijn maatregelen geïmplementeerd en geëvalueerd. Werkgevers en werknemers moeten met arbodiensten en deskundigen gezamenlijk aan de slag om PSA effectiever aan te pakken. Zie ook: De aanpak van werkdruk: Hoe doen organisaties in Nederland dat.

De conclusies uit het inspectieproject over werkdruk waren voor de minister van SZW aanleiding om - in zijn Kamerbrief over de aanpak van pesten - te pleiten voor een systematische aanpak van pesten in bedrijven. In de brief is, mede op basis van overleg met sociale partners, een pakket aan stimulerende en faciliterende maatregelen opgenomen om pesten op het werk aan te pakken.

Communicatie

De Inspectie koos in 2016 voor een brede communicatieaanpak om PSA onder de aandacht van doelgroepen te brengen. Dit betekende onder meer:

  • Agenderen – het risico van PSA bij een breed publiek onder de aandacht brengen;
  • Preventie – inspectieresultaten publiceren om daarmee de noodzaak van preventie te benadrukken;
  • Oproep – een oproep aan de doelgroepen om zelf actie te ondernemen.

De Inspectie ontwikkelde onder meer de zelfinspectietool Werkdruk en ongewenst gedrag. Hiermee kan een werkgever door de ogen van een inspecteur kijken of hij voldoende doet om PSA te voorkomen of beperken. De tool is overwegend positief ontvangen.

De gecombineerde inzet van verschillende media, kanalen en persoonlijk contact leverde veel aandacht en exposure op voor PSA. Waar mogelijk is steun gegeven aan initiatieven van het Programma Zelfregulering Gezond en Veilig Werken van de minister van SZW. Agendering van werkdruk en ongewenst gedrag is bevorderd door betrokkenheid en participatie. Lessen van voorlopers zijn doorvertaald naar een grotere groep participerende bedrijven.

Samenwerking

De FNV organiseerde een sectordag voor woningcorporaties, waaraan de Inspectie bijdroeg door in te gaan op de kwaliteit van arbeid bij woningcorporaties en aandacht te vragen voor psychosociale arbeidsbelasting.

A&O-fondsen voor het voortgezet onderwijs en het hoger beroepsonderwijs gebruikten voorlichtingsmateriaal van de Inspectie om scholen gericht te informeren. De flyer ‘Wat is werkdruk’ is vertaald naar positieve taal voor leerkrachten. De zelfinspectietool ‘Werkdruk en ongewenst gedrag’ werd toegelicht op een bijeenkomst van hogescholen.