Maatschappelijk effecten

  • Bijdragen aan gezond doorwerken tot de pensioenleeftijd zonder ongelukken.
  • Bijdragen aan eerlijke beloning en acceptabele werktijden voor werknemers.

Beoogd resultaat in 2018

  • In de deelsectoren glastuinbouw, kippenvangers, zacht en houtig kleinfruit, uienteelt en preiteelt is het nalevingpercentage voor de wetten Wav, WML, Waadi en ATW bij herinspecties minstens 70%.
  • In de deelsectoren dierhouderij, kippenvangers, loonwerkbedrijven en paddenstoelenteelt is het nalevingpercentage voor de Arbowet bij herinspecties minstens 60%.
  • De fysieke overbelasting daalt in deze subsectoren met 15% en het aantal ongevallen met 20% ten opzichte van 2014.

Maatschappelijk belang

De teeltgebonden arbeidspieken en de continue aandacht voor (loon)kostenreductie - in combinatie met relatief veel tijdelijk, buitenlands en lager opgeleid personeel - maakt dat eerlijk, veilig en gezond werken in de agrarische en groene sector onder druk kan staan. De sector kent specifieke arborisico’s vanwege het werken met dieren, zware machines en bestrijdingsmiddelen en vanwege repetitief werk en veiligheidsproblemen rond het woonerf. Voor een gelijk speelveld hebben ook de werkgevers belang bij toezicht.

Marc Calon, voorzitter LTO Nederland: “Goed werkgeverschap is een belangrijk thema van LTO Nederland. De land- en tuinbouw biedt mooi, eerlijk en veilig werk met veel persoonlijke ontwikkelingsmogelijkheden. En die moeten we koesteren. Al jaren wordt er geïnvesteerd in goede primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. Zo is er een fonds voor arbeidsmarkt, een pensioenfonds, zijn er scholingsconsulenten, is er een eigen arbodienst en kenniscentrum duurzame inzetbaarheid, een mobiliteitscentrum en een Werkgeverslijn voor alle aangelegenheden rondom het werkgeverschap.” Lees de volledige bijdrage op de website van Inspectie SZW.

Toelichting op beoogde resultaten

Met inspecties en herinspecties wordt ervoor gezorgd dat werkgevers niet onder de wettelijke ondergrenzen zakken. Risicogericht wordt in de glastuinbouw geïnspecteerd, met name ook bij eerdere overtreders. In de uienteelt wordt met name geïnspecteerd op arbeidstijden, bij loonwerkbedrijven op veiligheid en in de paddenstoelenteelt op fysieke belasting.

Sociale partners in de glastuinbouw hebben belang bij een goed, feitelijk kloppend imago van een economisch en sociaal vitale sector waarin het aantrekkelijk werken is. In afstemming en samenwerking met kennisinstituut Stigas van sociale partners van de sector (LTO Nederland, CUMELA Nederland, Branchevereniging VHG, FNV en CNV Vakmensen) worden communicatieproducten ontwikkeld om het veiligheidsbewustzijn en -gedrag bij werkgevers en zelfstandige ondernemers te bevorderen. Doel is het verminderen van het aantal arbeidsongevallen. Goede praktijken worden uitgedragen. De Inspectie werkt ook in 2018 samen met sociale partners aan een sociaal vitale branche waarin goed werkgeverschap centraal staat.  

Misstanden en oneerlijke concurrentie

Helaas zijn sommige bedrijven op ‘creatieve’ manieren bezig om de (loon)kosten op een onaanvaardbare wijze te drukken. Daarbij worden ‘slimme constructies’ bedacht om loon- en premieheffing te ontlopen. Door fraude en de inzet van goedkope arbeidskrachten wordt concurrentievoordeel behaald ten opzichte van de vele tuinders die wel volgens de regels werken.

Op 20 juli 2017 heeft het Functioneel Parket een onderzoek afgesloten dat onder leiding van het OM is uitgevoerd door opsporingsmedewerkers van de Inspectie SZW. Het onderzoek was gericht op een aantal tuinders (onder andere aardbeien, asperges en paddenstoelen) in Noord-Brabant en Limburg die gebruik maakten van internationale constructies, waarbij er sprake was van valsheid in geschrifte en witwassen.

Met 18 tuinders zijn schikkingen getroffen: naast werkstraffen is hen in totaal voor ruim 25 miljoen euro aan wederrechtelijk verkregen voordeel ontnomen. Ook de verschuldigde belasting zal alsnog aan de Belastingdienst worden afgedragen. Het OM wil de hoofdverdachte dagvaarden om in de rechtbank verantwoording af te leggen. Voorlopige schattingen gaan ervan uit dat deze verdachte met de constructie ruim 30 miljoen euro heeft verdiend.