Maatschappelijk effect

Goed opdrachtgeverschap, goed werkgeverschap en goed werknemerschap waardoor er gezonder, veiliger en eerlijker wordt gewerkt aan duurzamere inzetbaarheid, een beter veiligheidsbesef en minder oneerlijke concurrentie.

Beoogd resultaat in 2018

Meer opdrachtgevers en uitvoerders in de Bouw en Infra nemen hun verantwoordelijkheid voor eerlijk, gezond en veilig werken. Meer opdrachtgevers zijn geïnformeerd over de nieuwe bouwprocesbepalingen en passen deze op juiste wijze toe in de ontwerpfase.

  • Op basis van doelgerichte inspecties en inspectie naar aanleiding van meldingen en signalen is  op de naleving van de Wav, WML en Waadi geïntervenieerd.
  • Op Bouw- en Infralocaties is geïnspecteerd op de naleving van arbozorgbepalingen met betrekking tot hijsen en heffen, werken op hoogte (rolsteigers), fysieke belasting, gevaarlijke stoffen, aanrijdgevaar, verontreinigde grond en explosieven.
  • Een nieuwe aanpak is ontwikkeld om ongevallen door vallen van hoogte terug te dringen.

Maatschappelijk belang

In de Bouw en Infra werken circa 515.000 werknemers en zijn 20.000 bedrijven en ruim 136.000 zelfstandigen actief. Bouw- en infralocaties zijn complexe en dynamische arbeids-plaatsen, waar meerdere bedrijven en zelfstandigen gelijktijdig aan het werk zijn. De sector Bouw en Infra kent risico’s zoals vallen van hoogte, fysieke overbelasting, blootstelling aan gevaarlijke stoffen, aanrijdingen, bedolven worden, door vallend materiaal getroffen worden, verdrinking, explosies, elektrocutie, te lang werken, onderbetaald krijgen en/of schijnzelfstandigheid van zzp’ers.   

Toelichting op beoogde resultaten

Opdrachtgeversaanpak

De bouw wordt gekenmerkt door lange ketens van onderaanneming en het ontbreken van een integrale borging van eerlijk, gezond en veilig werken op de bouwplaats. Vanuit de arbobepalingen - en in het bijzonder de bouwprocesbepalingen - heeft de opdrachtgever of initiatiefnemer een belangrijke verplichting om eerlijk, gezond en veilig werken tijdens het hele bouwproces te borgen. In de praktijk worden verantwoordelijkheden verschoven naar de hoofdaannemers, onderaannemers en zzp’ers. De Inspectie gaat dat tegen.

Werkgeversaanpak

De Inspectie werkt aan bewustwording bij werkgevers, werknemers en zelfstandigen, en zet betrokkenen aan tot betere risicobeheersing. Dat doet de Inspectie door te inspecteren op bouw- en infralocaties. Wanneer overtredingen worden geconstateerd, worden deze op indringende wijze met de werkgever besproken. Wanneer dat van toepassing is worden de overtredingen (ook) beboet. Als blijkt dat de overtreding mede voortkomt uit de wijze waarop de opdracht is gegeven, wordt ook de opdrachtgever erop aangesproken. Maar ook werknemers kunnen in hun eigen belang meewerken aan gezonder en veiliger werken door instructies op te volgen en elkaar aan te spreken op onveilig gedrag.

Nieuwe aanpak ontwikkelen vallen van hoogte

Onveilig werken op hoogte is een hardnekkig probleem. De kans op een arbeidsongeval in de bouw is opgelopen van 129 slachtoffers per 100.000 banen van werknemers in 2014 naar 158 slachtoffers in 2016.1 Een toename van 22 procent. Bij niet-dodelijke ongevallen gaat het niet zelden om ernstige, blijvende verwondingen en/of langdurige revalidatie. Dat betekent veel leed bij het slachtoffer (en nabestaanden van het slachtoffer). Maar het betekent ook grote economische schade. In 2018 wordt onderzoek uitgevoerd naar de achterliggende oorzaken van ongevallen bij werken op hoogte. Dit onderzoek moet leiden tot een nieuwe aanpak, zodat er aantoonbaar minder ongevallen bij het werken op hoogte zullen plaatsvinden.

In het kader van het beïnvloeden van invloedrijke stakeholders heeft de Inspectie met Bouwend Nederland de volgende afspraken gemaakt:

  • Een verkenning hoe Bouwend Nederland en de Inspectie SZW kunnen gaan samenwerken om verantwoord opdrachtgeverschap in de ontwerpfase te vergroten;
  • De Inspectie wordt door Bouwend Nederland geraadpleegd bij de aanbevelingen van de Taskforce Veiligheid en Arbeidsomstandigheden;
  • Bouwend Nederland heeft toegezegd om te bezien in hoeverre de eigen gedragscode geactualiseerd of geconcretiseerd moet worden. Deze toezegging is gedaan met het oog op het hoge percentage bedrijven zonder RI&E (niet-willers).