In 2017 zijn drie ontwikkelingen gesignaleerd:  ongevallen en klachten, onderbetaling en uitbuiting en gevaarlijke stoffen. Zaken die ook in de aanpak in 2018 onverminderd van belang zijn. Dit hoofdstuk gaat in op ongevallen en klachten.

In de loop van 2016 werd duidelijk dat de hoeveelheid ‘reactief werk’ - het aantal onderzoeken van ernstige ongevallen en klachten - flink steeg. Deze stijging heeft geleid tot een tussentijdse bijstelling van het Jaarplan 2016.1

Er is een uitgebreide analyse gemaakt van het oplopend aantal ongevallen, die in het jaarverslag 2016 is opgenomen. Voor 2017 werd als uitgangspunt genomen dat meer ongevalonderzoek zou leiden tot minder inzet van capaciteit voor inspectieprogramma’s gericht op preventie. Bovendien voorzag de Inspectie dat - bij een voortgaande stijging van te onderzoeken arbeidsongevallen - enkele op preventie van onveilig en ongezond werk gerichte programma’s zouden moeten stoppen.

Het regeerakkoord wijst structureel 50 miljoen euro toe aan versterking van de handhavingketen. Daarmee is – voorbouwend op het ICF - besloten dat de komende jaren de balans tussen reactief en preventief werk wordt teruggebracht. De wijze waarop dit plaatsvindt wordt nader toegelicht in 'Bedrijfsvoering (Formatie en budget)' en 'Kerncijfers Inspectie SZW'.

Wat betreft de ontwikkeling van het aantal ongevallen en klachten in 2017, bestaat op dit ogenblik nog geen compleet beeld. Wel lijkt duidelijk dat de stijging van de te onderzoeken arbeidsongevallen doorzet. Dit blijkt uit de voorlopige cijfers van de Inspectie en uit de werkdruk die inspecteurs ervaren door de stijgende aantallen meldingen die ze van de front-office van de Inspectie krijgen toegewezen voor onderzoek. De verwachte toename in 2017 is circa 7% ten opzichte van 2016.

Het jaarverslag 2017 zal hier nader op ingaan. De verdere toename van de te onderzoeken arbeidsongevallen in 2017 onderstreept het belang van de politieke besluitvorming over de balans tussen preventie en ongevalsonderzoeken. Dit onderstreept wederom dat de feitelijke toekomstige ontwikkelingen op het vlak van de te onderzoeken ongevallen in 2018 zullen bepalen in welke mate de in dit jaarplan voorgenomen activiteiten op het vlak van arbeidsomstandigheden zullen worden uitgevoerd.

1 Tweede Kamer, 2016-2017, 34 550-XV, nr. 5.