Maatschappelijk effect

Eerlijk, gezond en veilig werk voor alle werkenden in de metaalsector.

Beoogd resultaat in 2018

  • De naleving van de Arbowet bij bedrijven wordt verhoogd door inspecties. Het nalevingspercentage bij reeds geïnspecteerde bedrijven die opnieuw bezocht worden, ligt op 75%. 
  • Het interactieve gebruik van de nieuwe Arbocatalogus Veilige Werkwijze Gevaarlijke Stoffen is toegenomen, evenals het gebruik van de Arbocatalogus Machineveiligheid.
  • De bekendheid en het gebruik van verbeterchecks in beroepsopleidingen en leerbedrijven in de metaalsector is toegenomen.

Maatschappelijk belang

Het gaat om alle werkenden in de metaalsector, zowel werkgevers en werknemers, als arbeidskrachten in de flexibele schil en toeleveranciers van metaalarbeid. De metaalsector kent zeven subsectoren. Naast enkele grotere spelers bestaat de sector voornamelijk uit kleine bedrijven. De sector bedient een internationale markt. In de metaalsector zijn circa 450.000 mensen werkzaam. Er is sprake van een groeiende flexibele schil. De sociale partners zijn actief. Door kennis en ervaring te bundelen is een typering van bedrijven tot stand gekomen. Naast bedrijven met een overwegend reactief karakter onderscheidt de Inspectie bedrijven waar gebrek aan kennis de voornaamste oorzaak voor overtredingen is. De sector kenmerkt zich door veel onbewuste overtreders.

Toelichting op beoogde resultaten

Er worden drie typen risico’s onderscheiden, namelijk ziekmakers (onder andere lasrook en gevaarlijke stoffen), ongevalveroorzakers en verdringing van werk. De beoogde resultaten hebben betrekking op deze drie risicotypen.

Vanuit het programmadoel dat metaalbedrijven aantoonbaar meer duurzame maatregelen gaan nemen tegen de belangrijkste ziekmakers, is voor 2018 het risico ‘lasrook (blootstelling aan gevaarlijke stoffen)’ als hoofdthema gekozen. De focus in 2018 ligt op risico’s die zich voordoen bij drie specifieke metaalwerkzaamheden: lassen, verfverwerking en voorbehandeling van metalen. Vanwege het vrijkomen van het kankerverwekkende Chroom VI bij het lassen van roestvrij staal inspecteert de Inspectie specifiek of de beschermende maatregelen nog wel voldoen aan de nieuwe verlaagde grenswaarden voor Chroom VI.

De ingezette lijn om de belangrijkste ongevalveroorzakers aan te pakken wordt in 2018 verder aangescherpt. De Inspectie besteedt meer aandacht aan veiligheidsbewust gedrag van de metaalbewerkers zelf. Uiteindelijk moet dit leiden tot een reductie van een kwart van het aantal meldingsplichtige ongevallen (2015-2020).

De inspectie verbreedt de reeds ingezette lijn om de belangrijkste niet-nalevers op het domein van arbeidsmarktfraude aan te pakken. Deze bevinden zich in het scheepsgerelateerde segment van de metaalsector, maar ook in de subsectoren waar met laaggeschoolde flexkrachten wordt gewerkt.

In de metaalsector gaat de Inspectie contextrijk inspecteren. Dat houdt in dat er niet alleen handhavend wordt opgetreden, maar dat er ook in een kantinegesprek tussen de inspecteur en de direct leidinggevende(n) en werknemers ruimte gemaakt wordt voor achterliggende oorzaken en de context waarin men werkt. Tijdens de inspectie schrijft de leidinggevende mee (kladblokbenadering). In een experimenteel onderzoek wordt nagegaan of het effect van deze aanpak wetenschappelijk is vast te stellen. 

Door in beroepsopleidingen en leerbedrijven expliciet het gebruik van verbeterchecks en zelfinspectietools (zoals Healthy Metal) onder de aandacht te brengen, krijgen jongeren in opleiding meer kennis van praktische hulpmiddelen en maatregelen om het metaalvak in de praktijk op een gezonde en veilige manier aan te leren. Dit helpt ook bij een betere afstemming tussen school en leerbedrijf over wat men onder gezond en veilig werken verstaat.

In de metaalsector let de Inspectie dit jaar met een gericht aantal inspecties ook op eerlijk werk. Onder andere bij bedrijven die tijdelijke arbeidskrachten uitlenen of inlenen. De Inspectie controleert of aan de werkvergunningen wordt voldaan, of de Arbeidstijdenwet niet wordt overschreden en of aan de Wet minimumloon wordt voldaan. Zodat er geen oneerlijke concurrentie plaatsvindt.