Maatschappelijk effect

Voorkomen van arbeidsuitval door PSA en bevorderen van de re-integratie in het arbeidsproces van mensen met psychische problematiek.  

Beoogd resultaat in 2018

  • Geïnspecteerde bedrijven en instellingen met een hoog risico op PSA geven vaker of beter aandacht aan het voorkomen van te hoge psychosociale arbeidsbelasting (werkdruk en ongewenst gedrag). Dat komt tot uiting in meer aandacht voor PSA in het arbobeleid, RI&E’s en plannen van aanpak. Vaker of beter aandacht beoogt minder arbeidsuitval als gevolg van PSA.
  • Er is meer samenwerking tussen beroepsgroepen die werkzaam zijn bij de preventie van PSA.
  • Er volgen initiatieven om de re-integratie van mensen met psychische problematiek te verbeteren door effectievere samenwerking tussen zorg, onderwijs en de uitvoerders binnen het stelsel van Werk en Inkomen.

Maatschappelijk belang

PSA wordt veroorzaakt door te hoge werkdruk, agressie en geweld door derden en ongewenst gedrag op de werkvloer, zoals pesten, discriminatie en seksuele intimidatie. PSA kan leiden tot fysieke en psychische gezondheidsklachten. Ruim een derde van het arbeidsgerelateerde ziekteverzuim wordt veroorzaakt door psychische klachten. Meer dan de helft van de mensen, die vanwege een arbeidsbeperking gebruik maken van een uitkering, kampt met psychische problemen.

Toelichting op beoogde resultaten

De Inspectie SZW vindt inspecteren en herinspecteren een krachtig instrument om in risicobedrijven voldoende aandacht voor PSA in het arbobeleid te krijgen. Bij herinspectie in 2018 moet blijken dat de feitelijke uitvoering van RI&E en het plan van aanpak voldoende worden opgepakt. Samen met de stakeholders focust de Inspectie op betere werking van het proces van arbozorg en ziekteverzuimbegeleiding bij psychische klachten.

Stakeholderbeïnvloeding en communicatie dragen in de breedte bij aan versterkt bewustzijn van en kennis over de aanpak van PSA. De inspectie SZW gaat samen met de Inspectie van het Onderwijs in gesprek met bestuurders in het onderwijs. Doel is om hen aan te zetten tot een meer integrale aanpak van werkdruk en sociale veiligheid voor leerlingen én werknemers.

Systeemgericht stelseltoezicht zal voor betrokken organisaties, deskundigen en beroepsgroepen bijdragen aan het inzicht in de feitelijke praktijk van re-integratie van psychisch zieke mensen. Ook zal het bijdragen aan inzicht in verbetermogelijkheden.

De werking van het arbozorgsysteem voor PSA en ziekteverzuimbegeleiding bij psychische klachten tot aan de WIA-claimbeoordeling is bestudeerd. Empirisch onderzoek legt bloot hoe het proces in de praktijk verloopt en wat succes- en faalfactoren zijn. De Inspectie maakt casestudies van bedrijven en instellingen. Die dienen niet alleen de onderzoekstrategie, maar vormen tevens een procesinterventie. De casestudies vinden plaats in samenwerking met stakeholders: sociale partners en koepels van arbodiensten en (kern)deskundigen.  

In 2017 is in opdracht van de beleidsdirectie Gezond en Veilig Werken van het ministerie van SZW een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de juridische en praktische mogelijkheden van het toepassen van een interventie die gericht is op het aanpakken van specifieke cultuur en gedragingen die de achterliggende oorzaak kunnen zijn van pesten op het werk. Aan de hand van de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek zal in 2018 worden nagegaan - in de vorm van een pilot - of en hoe gedragsinterventies effectief in de toezichtpraktijk een plek kunnen krijgen.

Bij inspecties op PSA bleek het afgelopen jaar dat geïnspecteerde organisaties in diverse sectoren meer kunnen én moeten doen aan het voorkomen van werkstress. De inspectie SZW gaat daarom in gesprek met branchepartijen en bestuurders om hen aan te zetten tot een aanpak van werkdruk. Hierin trekt daarbij samen met andere Inspectiediensten op. Bijvoorbeeld met de Inspectie van het Onderwijs in het onderwijs en de Inspectie Justitie en Veiligheid bij (jeugd)gevangenissen.

Nic van Holstein, voorzitter Vakcentrale voor Professionals: “De VCP maakt zich zorgen dat steeds meer werknemers in de problemen komen door toenemende werkdruk, onzekere financiën of een lastige balans tussen werk en privé. De daarmee samenhangende stress kan ingrijpende gevolgen hebben in de vorm van ernstige psychische en lichamelijke klachten. Het is goed dat ook de Inspectie SZW werkgevers hierbij aanspreekt op hun verantwoordelijkheden. Ook dat hoort bij decent work." Lees de volledige bijdrage op de website van Inspectie SZW.