Vroegtijdige signalering van nog onbekende fenomenen en nieuwe risico’s op het inspectiedomein blijft ook in 2018 een kernactiviteit. De inspecteurs in het veld zijn de oren en ogen van SZW; zij zien vaak als eerste nieuwe risico’s in de praktijk.

Het signaleringsproces beoogt die kennis en ervaring zo goed mogelijk te benutten voor het eigen primaire proces, voor beleidsdirecties van SZW en voor collega-diensten.

Het signaleren verloopt binnen de Inspectie op verschillende niveaus:

  • Signalering van een overtreding of misstanden waarop de Inspectie of een collega-dienst actie moet ondernemen.
    Signalen van inspecteurs, externe instanties of particulieren komen binnen bij het Inspectieloket, worden beoordeeld en eventueel doorgezet voor nader onderzoek.
  • Signalering van nieuwe fenomenen of belemmeringen bij de handhaving binnen inspectieprogramma’s.
    Deze signalen kunnen in programma’s worden opgepakt. Dit kan leiden tot een nieuwe activiteit of ander accent binnen programma’s.
  • Signalering inspectiebreed, meer op strategisch niveau.
    Via inspecteurs, maar ook vanuit programma’s kunnen signalen komen die betrekking hebben op verschijnselen die voor meerdere programma’s en het beleid van belang zijn. Bijvoorbeeld nieuwe constructies bij onderaanneming van werk, of onderdelen van wet- en regelgeving die een goede uitvoering van de handhavingstaak belemmeren. Dit type signalen wordt verrijkt en ter kennis gebracht aan beleidsdirecties.

In het spoor van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid1 hecht de Inspectie aan de reflectieve functie van toezicht. Zij geeft daar onder meer vorm en inhoud aan door het maken van een ‘Staat van’ op verschillende deelterreinen van de Inspectie (zie Werkveld en inzet Inspectie SZW). Het maken van de signalementen dient verschillende doelen:

  • Agendering: intern en extern aandacht vragen voor actuele en urgente maatschappelijke problemen op het inspectiedomein, waarbij ook knelpunten (in bijvoorbeeld regelgeving) bij de aanpak van problemen aan de orde kunnen zijn.
  • Inzicht bieden/kennisdelen: laten zien wat de Inspectie weet over ontwikkelingen op haar domein en wat de Inspectie doet c.q. heeft gedaan bij de aanpak van deze problemen.
  • ‘Early warning’: op basis van eigen informatie vroegtijdig intern en extern waarschuwen voor nieuwe risico’s.

1 ‘Toezien op publieke belangen. Naar een verruimd perspectief op rijkstoezicht’. Rapport WRR d.d. 9 september 2013. Par 5.5,, pagina 132.