Maatschappelijk effect

Bijdragen van de gezamenlijke rijksinspecties aan een betere werking van het sociaal domein: samenwerkende rijksinspecties geven inzichten en adviezen aan betrokken instanties en betrokken bewindspersonen.  

Beoogd resultaat in 2018

De uitkomsten van de in samenwerking uitgevoerde onderzoeken leiden zichtbaar tot concrete toezeggingen door de relevante stelselpartijen en de daarbinnen aangewezen verantwoordelijken - inclusief bewindspersonen - om zo verbeteringen op de betreffende onderwerpen mogelijk te maken.

Maatschappelijk belang

Het sociaal domein omvat de maatschappelijke (thuis)zorg, jeugdhulp, participatie en werk & inkomen. De kwetsbare burger krijgt de zorg, hulp en ondersteuning die noodzakelijk is. Met name burgers die met meerdere - soms elkaar versterkende - problemen te kampen hebben. Het is van primair maatschappelijk belang dat kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien, alle mensen naar vermogen kunnen participeren, zoveel mogelijk zelfredzaam kunnen zijn en de regie over hun eigen leven kunnen voeren. Eigen kracht en werkzame lokale/buurt sociale netwerken zijn belangrijke uitgangspunten. De lokaal te organiseren mate en intensiteit van hulp en ondersteuning aan mensen met zorgbehoefte hangt af van de mate waarin en voor hoe lang mensen zelf hierin kunnen voorzien. Het samenhangende aanbod waarop de gemeente stuurt en regisseert, sluit aan op of vult de eigen mogelijkheden aan van mensen met zorg- en andersoortige problemen die binnen het brede sociaal domein vallen.

Dit brede stelsel, met vele partijen in veelsoortige relaties, is volop in ontwikkeling. Het biedt vele kansen, maar ook stevige risico’s bij het optimaliseren van maatwerk van begeleiding, zorg of verdergaande hulp waar nodig en standaardisering waar mogelijk. De vier betrokken samenwerkende rijksinspecties willen partijen op meerdere wijzen stimuleren hun processen van zorgverlening, samenwerking, informatiedeling en regievoering door gemeenten te optimaliseren. Zij treden op als zich meerdere, samenhangende problemen voordoen.

De samenwerkende rijksinspecties (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, Inspectie Veiligheid en Justitie, Inspectie van het Onderwijs en Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid) programmeren hun toezichtinzet op de onderwerpen die worden getypeerd als de grootste risico's voor een succesvolle uitvoering. De kern van visie, missie en programmering op hoofdlijnen tot en met 2019 is neergelegd in de Meerjarenvisie 2016-2019, inclusief het programma 2017-2018 van het samenwerkend Toezicht Sociaal Domein (TSD). Zie: Meerjarenvisie 2016-2019 op Rijksoverheid.nl.

Toelichting resultaten

In 2018 zet de Inspectie SZW capaciteit in op ‘Participatie en inburgering van statushouders’. Verder doet de Inspectie onderzoek naar de ‘Problematiek van uitstroom van jongvolwassenen uit voorgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs en entreeopleidingen met of zonder diploma’, die niet participeren in de maatschappij. Het gaat daarbij om jongeren die geen werk hebben, geen dagbesteding of uitkering en die niet meer naar school gaan.

De onderzoeksresultaten, oordelen en adviezen van de betrokken professionele organisaties en goede voorbeelden moeten leiden tot acceptatie bij- en toezeggingen door betrokken partijen in het Sociaal Domein (inclusief ministeries en bewindspersonen) om te komen tot zichtbare verbeteringen op de beschreven tekorten. Daarvoor passen de samenwerkende rijksinspecties meerdere communicatievormen toe. Zij doen dit ook in de fase van uitvoering van (stelsel)onderzoeken.