De WRR pleitte een aantal jaren geleden in het rapport ‘Toezien op publieke belangen’ voor een versterking van de reflectieve functie van het toezicht. Reflectief toezicht signaleert, agendeert, deelt zijn unieke kennis en geeft actief feedback.80  De risico’s die voor het toezichtveld van belang zijn, moeten in een vroeg stadium ontdekt worden. De Inspectieraad plaatst de reflectieve functie in de context van transparantie en het door rijkstoezichthouders publiekelijk verantwoorden van hun rol en de resultaten en effecten die zij bereiken.81

Twee jaar geleden begon de Inspectie, als onderdeel van reflectief toezicht, met het uitbrengen van zogenaamde ‘Staten’. Deze Staten, met thema’s rond eerlijk, gezond en veilig werk, hebben een signalerende en agenderende functie. Daarnaast zijn ze nadrukkelijk bedoeld om een dialoog aan te gaan met stakeholders. Uit die dialoog moet het wederzijdse committent voortkomen om de belangrijkste gesignaleerde problemen aan te pakken.82  In 2019 zal wederom een ‘Staat van…’ worden uitgebracht. Deze zal zijn gericht op de risico’s op ongezond, onveilig en oneerlijk werk aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Belangrijke bouwstenen voor de Staten zijn de monitoronderzoeken “Arbo in bedrijf (AIB) en “Monitor Eerlijk Werk (MEW)”. Deze producten geven in 2019 zowel voor de Inspectie als voor de stakeholders extra inzicht in de feitelijke ontwikkelingen.

Vroegtijdige signalering van nog onbekende fenomenen en nieuwe risico’s in het inspectiedomein is en blijft voor de Inspectie een belangrijke activiteit. De inspecteurs in het veld zijn de oren en ogen van de Inspectie. Het signaleringsproces heeft als doel die kennis en ervaring zo goed mogelijk te benutten, zowel voor het eigen primaire proces als voor signalering en terugkoppeling naar beleidsdirecties SZW en collega (inspectie-)diensten.

80WRR, Toezien op publieke belangen, 2013, p. 132

81Inspectieraad, Naar het toezicht van de toekomst, 2017, p. 7

82Inspectie SZW, Jaarplan 2018, 2017, p. 16