Hierbij presenteer ik u graag het Meerjarenplan 2019-2022 van de Inspectie SZW, met daarin geïntegreerd ons Jaarplan 2019.

In dit magazine beschrijven we onze ambities, programmatische werkwijze en activiteiten voor de komende jaren. En we laten zien hoe onze uitgangspunten concreet worden doorvertaald naar werkzaamheden in 2019. Belangrijk gegeven daarbij is de groei van de Inspectie en het aantrekken van nieuwe medewerkers. In dit magazine maakt u kennis met een aantal van hen.

Ons belangrijkste doel de komende jaren is het bereiken van maatschappelijke effecten op het gebied van gezond, veilig en eerlijk werk. We richten ons daarbij op het stimuleren van meer veiligheidsbewustzijn bij werkgevers en werknemers. Op cultuurverandering. Het actief voorkomen van ongevallen, arbeidsuitbuiting en andere misstanden. En we doen dat met een goede reden.

De aantrekkende economie zorgt voor meer werk, extra afzetkansen en de behoefte aan een hogere productie. Daarmee neemt ook de mogelijkheid om meer winst te maken toe. En moet er sneller worden gewerkt. Helaas neemt met hogere werkdruk de aandacht voor veiligheid vaak evenredig af. Met als gevolg meer onveilige situaties op de werkvloer. Meer onnodige ongelukken en een verhoogd risico op blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Het is een trend die al een aantal jaren aanhoudt.

Daarnaast leidt de toenemende krapte op de arbeidsmarkt tot het inhuren van meer buitenlandse arbeidskrachten en het risico van illegaal werkenden. Groepen die kwetsbaar zijn voor onderbetaling, slechte arbeidsomstandigheden en soms ook arbeidsuitbuiting. Die bereid zijn om lange dagen te maken tegen veel te lage uurlonen. Die hoge vergoedingen betalen voor slechte leefomstandigheden. En die veelal gevangen zitten in de afhankelijkheid van hun werkgever.

Om deze negatieve trends tegen te gaan is in het regeerakkoord extra geld beschikbaar gesteld voor het versterken van onze handhavingsketen. Ruim de helft van deze uitbreiding wordt ingezet op het thema eerlijk werk. Daarbij richten we ons op het bestrijden van oneerlijk werk, onderbetaling en uitbuiting. Verder krijgt het verminderen van de risico’s van blootstelling aan gevaarlijke stoffen en arbeidsdiscriminatie meer aandacht. En werken we aan het herstellen van de balans tussen onze inzet op ongevalsonderzoeken en preventieve inspecties.

Onze programmering voor de komende vier jaar is gebaseerd op een nieuwe en verbeterde inspectie brede risicoanalyse en omgevingsanalyse. Daarbij zijn twintig hoofdrisico’s benoemd waar we onze capaciteit op inzetten. Een aantal inspectieactiviteiten zijn hiervoor samengevoegd, waarmee we uitkomen op 17 meer robuuste programma’s. Ze zijn gericht op een bepaalde sector, een thema, een specifiek risico of op het afhandelen van meldingen.

Programmatisch werken, waar we met diverse nieuw geformeerde toezichtprogramma’s nu mee van start gaan, moet ons helpen bij het bereiken van onze doelen. We gaan daarmee uitdagende en leerzame jaren tegemoet, waarbij we onze werkwijze zullen bijsturen waar nodig. De doelstellingen op de lange termijn blijven daarbij steeds helder. Als Inspectie zetten we daar graag onze schouders vol onder.

We werken intensief samen met andere toezichthouders, met werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers, met brancheorganisaties en andere belangenbehartigers. Daar waar de wil tot samenwerking sterk is en de wederzijdse belangen helder zijn. Met samenwerking over de volle breedte van ondernemend Nederland kunnen we succesvol de negatieve trends op de arbeidsmarkt bestrijden. Daar ben ik van overtuigd. In het belang van werknemer, werkgever en samenleving.

Marc Kuipers

Inspecteur-generaal Sociale Zaken en Werkgelegenheid