Een aannemer is als werkgever onder andere verantwoordelijk voor de naleving van regels op het gebied van ‘eerlijk werken’. Of het nu gaat om minimumloon, werktijden of tewerkstellingsvergunningen. En als een (onder)aannemer zich niet aan de regels houdt? Dan kunt u als opdrachtgever aansprakelijk worden gesteld. Dit is de ketenaansprakelijkheid.

Stel u heeft tijdelijke arbeidskrachten ingeschakeld. Bijvoorbeeld via een (onder)aannemer, een uitzendbureau, een collega-bedrijf of een catering- of schoonmaakbedrijf. Deze bedrijven kunnen op hun beurt weer andere bedrijven inschakelen om een deel van hun werk uit te voeren. Zo ontstaat er een keten van opdrachtgevers. U kunt als opdrachtgever aansprakelijk worden gesteld als er buitenlandse arbeidskrachten aan het werk zijn die niet over de vereiste tewerkstellingsvergunning beschikken. Vandaar de term ketenaansprakelijkheid.

Verkeerde of ontbrekende vergunningen

Alle schakels in de keten - van (hoofd)opdrachtgever tot (onder)aannemer, van uitzendbureau tot inlener - zijn verantwoordelijk voor de juiste naleving van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav). Als de Wav ergens in de keten van werkgevers wordt overtreden, kan in principe aan iedere werkgever een boete worden opgelegd. Als opdrachtgever bent u er dus voor verantwoordelijk dat alle (tijdelijke) buitenlandse arbeidskrachten legaal aan het werk zijn. Dat betekent dat ze een geldig legitimatiebewijs moeten hebben, legaal in Nederland verblijven en in Nederland mogen werken. Deze verantwoordelijkheid geldt ook als de arbeidskrachten niet bij u op de loonlijst staan, maar op die van een ander bedrijf, lager in de keten van opdrachtgevers. Bijvoorbeeld een uitzendbureau. Heeft zo’n bedrijf de vergunningen niet op orde? Dan kunt u als opdrachtgever door de ketenaansprakelijkheid een boete krijgen. Per schakel en per arbeidskracht kan dat vele duizenden euro’s zijn.

Achterstallig loon

De arbeidskrachten ontvangen hun loon van hun eigen werkgever. Geldt er voor die werkgever een cao? Dan moeten de arbeidskrachten – inclusief buitenlandse arbeidskrachten, tijdelijke krachten, invalkrachten, mensen met een nul-urencontract, thuiswerkers en mensen die voor stukloon werken - minimaal het cao-loon ontvangen. Geldt er voor die werkgever geen cao? Dan moeten de arbeidskrachten in ieder geval het minimumloon én het bijbehorende vakantiegeld ontvangen. Voor werknemers tot 22 jaar geldt het minimumjeugdloon. Als een arbeidskracht geen of te weinig loon ontvangt, kan hij naar de rechter stappen en eisen dat het achterstallige loon wordt betaald. Door de ketenaansprakelijkheid kunt u in bepaalde situaties als opdrachtgever aansprakelijk worden gesteld voor achterstallig loon. Bent u opdrachtgever? Controleer dan of alle arbeidskrachten het loon ontvangen waar ze recht op hebben, en zorg ervoor dat u kunt aantonen dat u er alles aan hebt gedaan om onderbetaling te voorkomen. U kunt daarvoor het 5-stappenplan van het ministerie van SZW gebruiken.

Achterstallige loonheffingen of niet-afgedragen omzetbelasting

Het bedrijf dat de tijdelijke arbeidskrachten op de loonlijst heeft staan, moet loonheffingen en BTW afdragen. Gebeurt dat niet? Dan kan de Belastingdienst u als opdrachtgever daarvoor aansprakelijk stellen, en kunt u een boete krijgen.

Tips en meer informatie

  • Bij ‘Weet wie er op de werkvloer staat’ leest u waarop u moet letten bij het vaststellen van de identiteit van arbeidskrachten. U vindt er ook welke vergunningen mensen van buiten de EU en Zwitserland nodig hebben om hier te mogen werken. Het gaat hierbij dus ook om arbeidskrachten op de bouwplaats die niet bij u op de loonlijst staan.
  • Ketenaansprakelijkheid voor loon is lastig aan te tonen. Door het 5-stappenplan van het ministerie van SZW op het ondernemersplein te volgen kunt u aantonen dat u er als opdrachtgever alles aan hebt gedaan om onderbetaling van tijdelijke arbeidskrachten van een ander bedrijf te voorkomen. Bovendien kunt u laten zien dat u samenwerkt met betrouwbare bedrijven. Zo is de kans groter dat de rechter oordeelt dat u als opdrachtgever niet aansprakelijk bent voor het betalen van achterstallig loon. Bovendien helpt u misstanden als onderbetaling, uitbuiting, illegaal werk en fraude met uitkeringen of belastingen te voorkomen.