Dit e-magazine gaat over het belang van verantwoord opdrachtgeverschap voor veilig en gezond werken in de bouw en infra. We laten vooral opdrachtgevers aan het woord: wat zijn hun ervaringen, hoe pakken zij dit aan, waar lopen ze tegenaan?

De keuzes die de opdrachtgever maakt in de ontwerp- en aanbestedingsfase hebben vergaande gevolgen voor het bouwen, gebruiken, onderhouden en slopen van een bouwwerk. Een opdrachtgever heeft er dan ook veel invloed op of er veilig en gezond kan worden gebouwd.

Daar komt nog bij dat het hier om een wettelijke verantwoordelijkheid gaat. Niet iedere opdrachtgever is zich daarvan bewust. In het eerste e-magazine Verantwoord opdrachtgeverschap stonden uitleg en toelichting op deze regelgeving centraal. In dit tweede e-magazine leest u in artikelen en interviews met mensen uit de praktijk hoe andere (publieke) opdrachtgevers hiermee actief zijn.

De opdrachtgever moet zich ervan vergewissen dat de keuzes in de initiatief- en ontwerpfase ertoe leiden dat het bouwwerk veilig en gezond kan worden gebouwd, gebruikt, onderhouden en gesloopt. Ook moet de opdrachtgever in de aanbestedingsdocumenten informatie geven over de omstandigheden op de werklocatie. (artikel 2.26 Arbeidsomstandighedenbesluit)

Het Rijksvastgoedbedrijf zette zo’n vijf jaar terug na inspectiebezoek flinke stappen met verantwoordelijk opdrachtgeverschap. Recent is hun Handleiding stappenplan V&G voor opdrachtgevers uitgebreid met omgevingsveiligheid. Dit stappenplan is overigens bepaald geen afvinklijst, het is een praktisch hulpmiddel dat opdrachtgevers aanzet om al vanaf het eerste begin na te denken over veiligheid in alle fasen van een project. Het draagt daarmee bij aan een cultuuromslag die nog niet overal gemaakt is.

Het ingenieursbureau van de gemeente Rotterdam koppelt bij elk infrastructureel project al in een vroeg stadium kennis over veiligheid, gezondheid en milieu aan de uitvoering. Hiertoe is een eigen kenniscentrum in het leven geroepen. Doel: intrinsiek gemotiveerde aandacht voor V&G in ontwerpfase.

Om te borgen dat de papieren werkelijkheid in de praktijk tot leven komt, volgen bij Waternet tientallen medewerkers de cursus Operationeel Veiligheidskundige. Dat leidt ook tot waardering bij aannemers en betere samenwerking.

Ook in Tilburg fungeerde een inspectiebezoek als wake up call. Aandacht voor V&G was er al sinds jaar en dag. De V&G-plannen voldeden echter niet meer aan de nieuwe inzichten en ze waren niet altijd specifiek genoeg. Inmiddels zijn er tal van verbeteringen in gang gezet.

Bij verantwoord opdrachtgeverschap gaat het ook om de morele verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat er veilig en gezond wordt gewerkt. Stichting Vlink zet zich in het aardbevingsgebied in Groningen in voor een cultuuromslag om het veiligheidsbewustzijn bij (onder)aannemers én opdrachtgevers te vergroten.

Net zo goed als veilig en gezond werken de vanzelfsprekende norm is, geldt dat ook voor ‘eerlijk werken’. Dat wil zeggen dat mensen de beloning krijgen waarop ze recht hebben, ze niet langer werken dan toegestaan, en - als ze uit het buitenland komen - hier legaal zijn en mogen werken.
Ook hier heeft u als opdrachtgever een verantwoordelijkheid. Door ketenaansprakelijkheid kan dat zelfs tot hoge boetes leiden, ook voor de opdrachtgever.

Meer weten?
Er is een apart hoofdstuk met verwijzingen naar bronnen, handreikingen en stappenplannen.
 

Iedereen in Nederland heeft recht op eerlijk, gezond en veilig werk. Vanzelfsprekend! Maar helaas gaat het ook nog mis. Er is in Nederland nog steeds uitbuiting, oneerlijke concurrentie en gesjoemel met premies en belastingen. Bedrijven die de regels niet zo nauw nemen, schaden hun eigen werknemers, benadelen hun concurrenten en brengen ernstige schade toe aan de samenleving.
De Inspectie SZW controleert of bedrijven zich houden aan de regels voor eerlijk, gezond en veilig werk. Bij overtredingen riskeren deze bedrijven maatregelen zoals stillegging van het werk en/of een boete.