Waarom de Inspectie SZW de lat hoog legt in de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen Nieuwe Stijl.

‘Tot een jaar of vier geleden, waren wij als Inspectie SZW weinig betrokken bij de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS)’, vertelt René van Dort. Hij is coördinator van het team dat zich bij de Inspectie SZW bezighoudt met de PGS. ‘Maar nu we meedoen, kan ik me voorstellen dat werkgevers ons soms als lastig ervaren.’

Lastig, omdat de Inspectie vaak strengere eisen stelt aan bedrijven dan andere toezichthouders. ‘Als Inspectie leggen we de lat heel hoog’, vertelt Van Dort. En dat is ook wel logisch, want de Inspectie moet erop toezien dat werknemers hun werk veilig kunnen doen.

‘Werknemers staan er met hun neus bovenop als het misgaat. Die worden direct getroffen. Burgers zitten op grotere afstand en zijn minder snel slachtoffer. Daarom stellen wij vanuit de Inspectie vaak strengere eisen aan de veiligheid dan bijvoorbeeld de milieudienst doet.’

Wij zijn er voor de werknemers

Het gaat de Inspectie bijvoorbeeld om die tankautochauffeur die zijn neus langs een peilstok moet halen als hij de benzinetank peilt’, verduidelijkt Van Dort.

‘In benzine zitten stoffen die kankerverwekkend kunnen zijn. Van af en toe een keer aan benzine ruiken, krijg je niets. Maar als je je hele carrière lang, meerdere keren per dag aan een peilstok met benzine moet snuiven, dan is het risico op het ontstaan van kanker groter.’

‘Als Inspectie vinden wij in dit geval dat sommige tankstations de stand van de techniek niet goed hebben bijgehouden. Er zijn namelijk voldoende goede alternatieven om de inhoud van zo’n tank te peilen. Dus het is onnodig dat chauffeurs daarvoor risico lopen’, vindt Van Dort.

'Dat vakbonden en werknemers-vertegenwoordigingen niet aan tafel zitten, dat is eigenlijk echt heel gek'

Branches en toezichthouders

De PGS Nieuwe Stijl wordt geschreven in werkgroepen waarin de branches en verschillende toezichthouders, zoals de veiligheidsregio’s, de milieudienst en de Inspectie SZW vertegenwoordigd zijn. Vakbonden en werknemersvertegenwoordigingen zitten niet aan tafel. ‘Dat is eigenlijk echt heel gek’, vindt Van Dort.

Er wordt gesproken over maatregelen die direct impact hebben op werknemers, terwijl zij daar zelf geen directe invloed op hebben. ‘Als zij zouden aangeven dat zij willen meepraten: dan zouden wij dat heel erg fijn vinden.’

Wanneer is een inspecteur tevreden?

Tot ongeveer vier jaar geleden bemoeide de Inspectie zich beperkt met de PGS’en. ‘Inspecteurs hebben de bepalingen in de PGS niet nodig om handhavend op te kunnen treden als zij vinden dat bedrijven hun werknemers niet goed beschermen’, legt Van Dort uit.

Inspecteurs handhaven namelijk op basis van maatregelen die in de wet zijn vastgelegd. Een regeling zoals de PGS is hieraan ondergeschikt.

Maar daardoor was er bij bedrijven vaak onduidelijkheid over wanneer de Inspectie tevreden is met een maatregel. ‘Vaak is in wetten via doelvoorschriften geregeld wat bedrijven wel en niet moeten en mogen doen’, legt Van Dort uit.

‘Maar hóé ze dat moeten doen, staat er niet bij, omdat de maatschappij ook graag wil dat bedrijven zelf kunnen kiezen hoe ze hun werk doen. Tegelijkertijd willen bedrijven wel graag weten met welke maatregelen ze aan die doelvoorschriften kunnen voldoen.’ Een inspecteur is tevreden als het risico beheerst is en de stand van de techniek wordt gevolgd.

Weten waar je aan toe bent

Daarom is destijds besloten dat de Inspectie SZW aan de voorkant meer duidelijkheid zou moeten geven aan bedrijven. Het gevolg is dat de Inspectie nu meeschrijft aan de PGS Nieuwe Stijl.

‘Ook al hebben wij de PGS niet nodig om ons werk te kunnen doen, het vergroot ons bereik enorm. Het is straks in één keer voor alle tienduizenden bedrijven in Nederland duidelijk waaraan zij moeten voldoen om een veilige werkomgeving te bieden die aan alle regels voldoet.’

Wat is de PGS Nieuwe Stijl?

De Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) is een handreiking voor bedrijven die gevaarlijke stoffen produceren, transporteren, opslaan of gebruiken en voor overheden die zijn belast met het toezicht op, en de vergunningverlening aan, deze bedrijven.

In de PGS Nieuwe Stijl worden de maatregelen en de beoogde doelen van die maatregelen helderder en scherper geformuleerd. Bovendien komt er in elke PGS Nieuwe Stijl een hoofdstuk over gelijkwaardigheid. Daarin staat waaraan alternatieve maatregelen moeten voldoen zodat ze gelijkwaardig zijn aan de maatregelen die in de PGS staan.