Dit artikel hoort bij: LNV in Beeld De Wadden

We leren mensen van de Wadden te houden

Tekst Barbara Hinnen
Foto International Wadden Sea School

Anja Szczesinski, coördinator International Wadden Sea School:

''Bij de Internationale Waddenzee School (IWSS) scheppen wij een kader voor onderwijs over werelderfgoed. Eens per jaar houden wij een bijeenkomst waar gidsen, medewerkers van bezoekerscentra en docenten bespreken hoe we het bewustzijn rondom de Waddenzee kunnen vergroten en ons gezamenlijk erfgoed kunnen beschermen. Dat is een gemeenschappelijke taak; we delen met elkaar één Waddenzee.

Ideeën uitwisselen op trilateraal niveau

IWSS heeft een breed aanbod aan onderwijsmiddelen, waarbij de nadruk ligt op de Waddenzee als werelderfgoed. Hoewel afzonderlijke activiteiten op lokaal of regionaal niveau plaatsvinden, worden veel ideeën op trilateraal niveau uitgewisseld. Heel verstandig; de Waddenzee strekt zich tenslotte uit over drie landen. Onlangs hebben we alle activiteiten gebundeld in een gemeenschappelijke strategie voor Werelderfgoedonderwijs en -interpretatie met betrekking tot de Waddenzee. Dit document zal op de conferentie worden ondertekend.

Leren door aanraken en spelen

Aanraken, spelen en goede verhalen vertellen zijn belangrijk bij educatieve programma's over de Waddenzee - niet alleen voor scholieren en gezinnen, maar ook voor natuurliefhebbers en zestigplussers. Wadlopen onder begeleiding van een gids is een goede manier om het ultieme Waddengevoel te beleven: 'Als je goed kijkt en met je vingers door de bodem wroet, zie je dat het krioelt van de wormpjes, schelpdieren en krabbetjes. Dat is belangrijk voedsel voor trekvogels zoals de kanoetstrandloper, die de winter in Afrika doorbrengt en naar dit gebied komt om te foerageren. Als ze genoeg vetreserves hebben opgebouwd, vertrekken ze naar het noordpoolgebied om te broeden.'

Het wad van binnen ontdekken

Mensen zijn geboeid door wat ze kunnen zien, voelen en aanraken. Ze worden heel enthousiast als ze beseffen hoe bijzonder het is om mee te kunnen op ontdekkingstocht naar de natuur op het wad. Wadlopen is voor mensen best een unieke ervaring; je loopt immers op de bodem van de zee!

Speuren naar verborgen schatten

De Wadden vormen een bijzonder gebied, maar we moeten wel uitleggen waarom. Op het eerste gezicht is de Waddenzee namelijk niet zo spectaculair als ander erfgoed; dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Grand Canyon, waarbij je na één oogopslag al zegt: 'Wow, wat een fenomenaal uitzicht!' Mensen zijn vaak nogal teleurgesteld als ze bij het wad aankomen en uitkijken over een saaie moddervlakte!  Maar als de gids ze wijst op sporen van bijvoorbeeld de kanoetstrandloper en hoe ze deze trekvogel kunnen herkennen, worden ze een stuk enthousiaster!

Zoeken naar pootafdrukken

Mensen leren van elkaar. Iedereen komt met ideeën om de interesse van onze bezoekers te wekken. Zo inspireren we elkaar over en weer. Wat we nu bijvoorbeeld doen is het verhaal vertellen aan de hand van pootafdrukken. Dat werkt goed. Door de populariteit van dinosaurusboeken zijn we zelfs op het idee gekomen om een stickerboekje te maken.

Ervaringen verbinden met werelderfgoed

Het is altijd interessant om iets te ervaren door te zien, voelen en proeven. Neem bijvoorbeeld de zeekraal, die groeit op kwelders. Proef het en je beleeft de zilte smaak! Door dat soort ervaringen op je in te laten werken, kom je als vanzelf uit op ons doel: behoud en bewustzijn van ons erfgoed op de Wadden. Mensen vinden het heerlijk om dingen te ontdekken. En dan koppelen we hun ervaring aan het grotere plaatje van ons werelderfgoed.

Wad zet de mensen aan het denken

Als mensen de Wadden eenmaal hebben meegemaakt, vragen ze vaak wat ze kunnen doen om het gebied te helpen beschermen. Dat is goed, want wat ze thuis doen, heeft ook effect op onze wereldzeeën. De invloed van ons educatieve programma gaat verder dan alleen het Waddengebied. Het is onze taak om het unieke karakter van de Waddenzee uit te dragen, zodat mensen de waarde ervan blijven inzien en koesteren.''