Spinaziestamppot met chipolataworstjes of rodekool met aardappelen en een gehaktbal. ‘Zelfgemaakt natuurlijk, dankzij de Kookapp.’ Corina de Graaf heeft een licht verstandelijke beperking en houdt erg van koken. De app helpt haar om een gezonde en betaalbare maaltijd te bereiden en draagt bij aan haar zelfstandigheid. ‘Ik vind het erg leuk om nieuwe recepten uit te proberen’, zegt Corina.

‘Een vriendin tipte mij over de app,’ vertelt Corina, ‘want ze weet dat ik dol ben op koken.’ Corina woont zelfstandig met ambulante begeleiding in Utrecht in een woonlocatie van Stichting Amerpoort. Sinds enkele maanden gebruikt ze de Kookapp, die mensen met een licht verstandelijke beperking ondersteunt. Elk recept bestaat uit opeenvolgende stappen. ‘Eerst de ingrediënten. Daarvan kijk ik wat ik al in huis heb. De andere schrijf ik op een boodschappenlijstje dat ik meeneem naar de winkel.’ De maaltijden zijn betaalbaar, want alle recepten in de app blijven binnen het Nibud-budget. In 2020 is dat € 4,60 voor mensen die voor zichzelf koken. ‘De volgende stap in de app is klaarzetten wat ik nodig heb, welke ingrediënten ik moet afwegen of snijden en de kookinstructies. Ik vind het allemaal duidelijk beschreven.’

De Kookapp

De gratis Kookapp is beschikbaar voor Android (Play Store) en voor iOS (App Store).

De Kookapp is een initiatief van Stichting Humanitas DMH in samenwerking met Stichting Reinaerde en Stichting Amerpoort. Hannes Olij-Myburgh is adviseur gezonde leefstijl bij Stichting Amerpoort. Toen hij hoorde dat Corina de Kookapp gebruikt, vroeg hij haar om deel te nemen aan het testpanel. ‘Voordat we de app breed in de organisatie inzetten, wilden we weten of de app makkelijk in het gebruik is en of de recepten goed te volgen zijn.’

'Er zijn recepten met couscous, maar daar houd ik niet van dus in plaats daarvan gebruik ik dan zilvervliesrijst'

Verbeteringen na feedback testpanel

Corina had in het begin moeite met de hoeveelheden van de ingrediënten: ‘Dan stond er 0,5 of 0,25 bij een ui of courgette. Hannes heeft me daarbij geholpen door er tekeningetjes van te maken. Zo begrijp ik het beter.’ Op basis van de feedback van het testpanel zijn er enkele verbeteringen doorgevoerd. Hannes: ‘Zo is er een kookwekker toegevoegd en een spraakfunctie voor cliënten die niet of niet goed kunnen lezen.’

Corina de Graaf body
Corina gebruikt vaak de Kookapp als ze lekker en gezond wil eten

Corina schrijft de recepten vaak over in een schrift, omdat ze liever van papier afleest. En ze gaat creatief om met de ingrediënten. Corina: ‘Er zijn recepten met couscous, maar daar houd ik niet van dus in plaats daarvan gebruik ik dan zilvervliesrijst.’ Dat koken een van haar passies is, blijkt ook wel uit haar werk. Twee dagdelen in de week maakt ze taarten bij de Bijzondere Taartenfabriek in Zeist. ‘Heerlijk natuurlijk maar ik wil graag afvallen en de Kookapp helpt mij daarbij. Alle recepten zijn lekker én gezond.’

'Ze appt me vaak een foto van het gerecht dat ze heeft gemaakt of ze vraagt me te komen proeven'

Interactie en zelfredzaamheid

‘Bij een hulpvraag kunnen cliënten die zelfstandig wonen een beroep op mij doen’, legt begeleider Bas Leenen uit. ‘Zoals Corina die haar leefstijl wil aanpassen. Ze krijgt ook adviezen van een externe diëtiste over hoe ze gezonder kan eten. Ik vind het ontzettend leuk om te zien dat Corina zo enthousiast is over de Kookapp. Ze appt me vaak een foto van het gerecht dat ze heeft gemaakt of ze vraagt me te komen proeven. Mijn positieve reactie motiveert haar vervolgens weer om haar gezonde leefstijl vol te houden.’

Reacties van andere cliënten die de Kookapp uittesten, zijn volgens Hannes dat ze het prettig vinden daarmee minder afhankelijk te zijn tijdens het koken. ‘Ook vinden ze het hip, koken met een app. Aan begeleiders geeft het bovendien de mogelijkheid om samen met cliënten nieuwe recepten uit te proberen. Zo kan het de interactie en zelfredzaamheid bevorderen.’

Innovatie-impuls van het programma Volwaardig leven

Met de Innovatie-impuls van het programma Volwaardig leven wil het ministerie van VWS het gebruik van technologie vanzelfsprekender maken voor de zorg en ondersteuning van mensen met een beperking. De technologie moet erop gericht zijn de kwaliteit van leven van mensen met een beperking te verbeteren. Dat lukt alleen als de technologie op de juiste manier wordt geïmplementeerd. Vaak is een juiste implementatie een langdurig proces dat vraagt om een organisatieverandering die ingrijpt op de werkprocessen.

Met de Innovatie-impuls biedt het ministerie van VWS daarom zorgaanbieders ondersteuning bij het invoeren van zorgtechnologie. De stappen van de implementatie, waarbij cliënten, naasten en professionals actief betrokken zijn, worden op een systematische manier gevolgd. Na hun deelname hebben de deelnemers een vorm van technologie geïmplementeerd en ook al een begin gemaakt met opschaling. Ze kennen dan ook de methodiek om een volgende technologie zelf te kunnen implementeren.

Handvatten voor de implementatie van de Kookapp

‘Daarom willen we de Kookapp binnen Stichting Amerpoort aanbieden aan verschillende doelgroepen’, aldus Hannes. ‘Aan cliënten die op zichzelf wonen, in studio’s en appartementen met begeleiding en aan mensen in woongroepen die zowel samen als alleen koken.’ De implementatie wordt ondersteund vanuit de Innovatie-impuls van het programma Volwaardig leven. Adviseurs en coaches van Vilans en Academy Het Dorp denken mee en in de maandelijkse overleggen wisselen de tientallen projectleiders van deelnemende organisaties hun ervaringen uit. ‘Waardevol aan deze ondersteuning vind ik dat we handvatten hebben gekregen om de implementatie van de Kookapp gestructureerd aan te pakken. Onze interne organisatie is erover te spreken dat we het zo grondig voorbereiden en goed nadenken over wat het voor de cliënten betekent.’

Voor Corina betekent de Kookapp zelfstandigheid en plezier. En natuurlijk lekker eten. ‘Mijn favoriet is de gevulde omelet met geitenkaas. En hopelijk komen er binnenkort weer nieuwe recepten bij.’

Implementatie van technologie

Vilans, de landelijke kennisorganisatie voor de langdurende zorg, voert in opdracht van het ministerie van VWS het deelproject de Innovatie-impuls uit, in samenwerking met Academy Het Dorp. Het gaat hierbij om innovaties binnen de thema’s ‘Lekker Slapen’, ‘Begrepen Worden’, ‘Dagstructuur’, ‘Sociaal contact’, ‘Zelfredzaamheid en Veiligheid’ en ‘Zelfredzaamheid in de woning’. Hierbij zijn de vraagstukken vanuit de cliënt geformuleerd.
Een duurzame implementatie van technologie lukt alleen als deze op de juiste manier in de zorgorganisatie wordt ingevoerd. Dat betekent vanaf de start optrekken met de cliënt en/of naaste, om inzicht te hebben in hun vraagstuk. En samen met de zorgverleners en andere collega’s in de zorgorganisatie kijken hoe een oplossing past in de dagelijkse praktijk. Door de implementatie met praktijkgericht onderzoek te ondersteunen, ontstaat inzicht in de waarde van de technologie voor de cliënt.